Witamina K pełni ważną rolę w procesach krzepnięcia krwi. Uczestniczy w wytwarzaniu protrombiny. Zapewnia prawidłową krzepliwość krwi. Zapobiega krwawieniom zewnętrznym i wewnętrznym. Zmniejsza nadmiernie obfite krwawienia miesięczne u kobiet.

Witamina K występuje w odmianach K-l, K-2 i K-3. Bakterie jelitowe wytwarzają odmiany K-l i K-2, natomiast odmianę K-3 syntetyzuje organizm człowieka.

Naturalnym pokarmowym źródłem tej witaminy są: warzywa zielonolistne, kapusta, pomidory, nasiona zbóż, lucerna, jogurt, żółtka jaj, olej sojowy, tran oraz morszczyn.

Objawem jej niedoboru w organizmie, poza krwawieniami i zaburzeniami krzepnięcia krwi, jest celiakia (biegunka tropikalna) i zapalenie jelit.

Do jej niedoborów prowadzi zwykle długotrwałe przyjmowanie sulfonamidów i antybiotyków (o szerokim spektrum działania), w konsekwencji niszczące w przewodzie pokarmowym florę bakteryjną produkującą tę witaminę. Długotrwałe biegunki również mogą stać się przyczyną jej niedoborów.

Rezerwy tej witaminy najlepiej uzupełnia spożywanie zielonych liściastych warzyw. Taką dietę powinny stosować osoby ze skłonnością do nawracających i przedłużających się krwawień (np. z nosa).

Witaminę K można też przyjmować w postaci tabletek.

Jej nadmiar organizm kumuluje, skutkiem tego może dojść do anemii hemolitycznej, którą powoduje rozpad czerwonych krwinek. Leczenie preparatami zawierającymi tę witaminę powinno więc odbywać się zawsze pod kierunkiem lekarza.

Stosowanie odpowiedniej diety pozwala nie korzystać z medykamentów.

Witamina D, ,,kalcyferol", (zwana też ?witaminą światła słonecznego") jest ściśle związana z metabolizmem wapnia w organizmie, bo to od niej zależy jego wchłan

Witamina Bl5 - znana także pod nazwą ? kwas pangamowy" - wydłuża życie komórek, zmniejsza objawy zmęczenia, obniża poziom cholesterolu we krwi, stymuluje procesy odpornościowe, bierze udział w syntezie białka, zapobiega marskości wątroby.

Jej niedobory powodują zaburzenia czynności gruczołów i nerwów, choroby serca i obniżenie procesów utleniania tkankowego.

Cennym jej źródłem są: drożdże piwne, nasiona dyni, nie łuskany ryż, pełne ziarno zboża, ziarno sezamowe.

Dla uzupełnienia jej niedoboru wystarczy spożywać większe niż zwykle ilości wymienionych produktów. Szczególnie dotyczy to osób mieszkających w dużych aglomeracjach, narażonych na duże zanieczyszczenia środowiska, zwłaszcza atmosfery.

Witamina B12 zwana jest również ?kobalaminą", ?czerwoną witaminą" lub ,,cyjanokobalaminą". Dieta uboga w witaminę Bl. a bogata w kwas foliowy (jak np. dieta wegetariańska), często powoduje utajone niedobory witaminy Bl2.

Witamina wchłaniana jest w jelicie cienkim, ale dla jej przyswojenia konieczne jest wcześniejsze jej połączenie z czynnikiem wewnętrznym wydzielanym w żołądku oraz jonami wapnia.

Jej niedobory objawiają się niedokrwistością określaną jako złośliwą oraz zaburzeniem funkcjonowania układu nerwowego.

Innymi objawami tego niedoboru jest ciemna, mocno wysycana pigmentem skóra oraz przedwczesne przerzedzanie się włosów. W wielu przypadkach stwierdza się ponadto zmiany zanikowe błony śluzowej żołądka.

Naturalnymi źródłami witaminy B12 są: wątroba, mięso wieprzowe, nerki, jajka, mleko i sery.

Nadużywanie alkoholu powoduje zwiększone na tę witaminę zapotrzebowanie. U ludzi w wieku podeszłym i u osób cierpiących z powodu chorób przewodu pokarmowego konieczne jest jej uzupełnianie poprzez podawanie w formie zastrzyków.

Witamina B6 bierze udział w wytwarzaniu krwi, metabolizmie układu nerwowego i w przemianach aminokwasów. Inna nazwa tej witaminy brzmi ?pirydoksyna".

Przy jej niedoborach może występować anemia hemolityczna i drgawki, dlatego między innymi podaje się ją jako lek wspomagający w przypadku padaczki.

Warto wiedzieć, że stwierdza się jej obniżony poziom u wielu kobiet zażywających doustne środki antykoncepcyjne.

Głównymi źródłami witaminy B6 są: zboża, rośliny strączkowe, banany i ziemniaki.

Witamina B5 (albo ?kwas pantotenowy") przyspiesza gojenie ran i zwalcza infekcje, gdyż pobudza układ odpornościowy do wytwarzania przeciwciał, a ponadto zapobiega zmęczeniu i przeciwdziała objawom ubocznym po stosowaniu antybiotyków.

Ta witamina bierze udział w budowie komórek, zapewnia prawidłowy wzrost i rozwój układu nerwowego. Jest niezwykle ważna dla prawidłowego funkcjonowania nadnerczy. Odgrywa ważną rolę w przemianach energetycznych węglowodanów i tłuszczów. Może być syntetyzowana w organizmie przez bakterie jelitowe.

Jej niedobory powodują obniżenie poziomu cukru we krwi, sprzyjają chorobie wrzodowej dwunastnicy, powodują zaburzenia krzepnięcia krwi i zmiany skórne.

Naturalne jej źródła to: mięso, pełne ziarna zbóż, kiełki pszenicy, otręby, nerki, wątroba, serce, zielone warzywa, drożdże piwne, orzechy, melasa.