Pigułki
Doustne
tabletki hormonalne zapewniają 99,9 proc. skuteczność w zapobieganiu ciąży,
oczywiście jeśli są właściwie stosowane. Jednocześnie należy pamiętać, że
tabletka nie chronią przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, na przykład
przed wirusem HIV.
Skuteczność
tej metody jest uzależniona od systematycznego stosowania. Wystarczy, że
kobieta pominie choćby jedną pigułkę w ciągu cyklu, a będzie prawie trzykrotnie
bardziej narażona na niepożądaną ciążę w porównaniu z kobietami, które
przyjmują pigułki regularnie. Niestety, jak wskazują badania, kobiety często
zapominają o regularnym zażywaniu tabletek. Z tego powodu coraz częściej
stosuje się sposoby na przypominanie: popularność zyskuje ?Przypominajaka" - dźwiękowa
karta, która pomaga pamiętać o codziennym zażywaniu pigułek. Często też kobiety
decydują się na zamianę tabletek na plastry hormonalne, które wymagają znacznie
mniejszej samodyscypliny.
Antykoncepcja
hormonalna jest dostępna jedynie na receptę, po konsultacji z lekarzem. Warto
pamiętać, że nie zawsze ginekolog musi przepisywać recepty, równie dobrze można
udać się do lekarza rodzinnego. Oczywiście jeśli dopiero decydujemy się na
antykoncepcję hormonalną, wizyta u ginekologa jest niezbędna. Rozmowa z
lekarzem oraz badanie ginekologiczne ma na celu wykluczenie poważniejszych
schorzeń ginekologicznych. Na podstawie badań i rozmowy lekarz może zdecydować,
który z środków zaproponować. Ponieważ nigdy nie wiadomo, jak dany organizm
zareaguje na daną pigułkę, lekarz przy pierwszym razie zazwyczaj zapisuje
jedynie jedno opakowanie i zaleca zgłoszenie się po miesiącu. Pozwala to
ocenić, czy dana pigułka nie wywołuje niepożądanych objawów. U niektórych kobiet
pigułki mogą wywoływać np. nudności, plamienia, ból i obrzęk piersi, bóle głowy,
wymioty, złe samopoczucie. Wówczas albo kontynuuje się środek albo zmienia się
preparat na inny. Zależy to od stopnia nasilenia tych objawów: u wielu kobiet
po ok. 2 miesiącach mijają wszelkie początkowe dolegliwości. Jest to związane
ze zwiększaniem się tolerancji organizmu wobec leku.
Jeśli
decydujemy się na pigułki antykoncepcyjne, powinniśmy zawsze dokładnie
przeczytać ulotkę dołączoną do środka. Szczególną uwagę należy zwrócić na to, z
czym nie należy łączyć danego środku antykoncepcyjnego (np. inne leki).
Rodzaje pigułek
Większość
pigułek antykoncepcyjnych zawiera dwa hormony: estrogen i progestagen. Są to
hormony podobne do tych, które produkuje organizm. Dostarczenie ich przez
pigułkę w nietypowym dla organizmu momencie cyklu powoduje zablokowanie
naturalnego ich wytwarzania, a w konsekwencji blokuje naturalny cykl
fizjologiczny, w tym owulację. Antykoncepcyjne tabletki różnią się od siebie zawartością
hormonów w poszczególnych tabletkach tego samego opakowania i na tej podstawie
wyróżnia się ich różne typy.
Tabletki jednofazowe: wszystkie tabletki w opakowaniu zawierają
identyczną ilość hormonów.
Tabletki dwufazowe: opakowanie zawiera dwie serie tabletek, które
różnią się od siebie zawartością hormonów. Pierwsza zawiera same estrogeny
(czasem łącznie z niewielką ilością progestagenów), druga zaś, jak w
jednofazowych tabletkach, estrogeny i progestageny.
Tabletki trójfazowe: w opakowaniu są trzy rodzaje tabletek o różnej
zawartości hormonów.
Początkowo
istniały jedynie tabletki jednofazowe. Z czasem zaczęto jednak produkować
tabletki z mniejsza zawartością hormonów, żeby zmniejszyć efekty uboczne
antykoncepcji hormonalnej. Stąd właśnie pojawienie się tabletek dwu- a nawet
trójfazowych. Manipulacja dawką hormonów polegająca na dostarczaniu różnych
dawek hormonów w różnych momentach miesiąca, miała w tym przypadku na celu
lepsze dopasowanie dawki hormonów i spowodowanie, by w rezultacie trafiało ich
mniej do organizmu.
Podstawową
wadą pigułek dwu- i trójfazowych jest konieczność właściwego stosowania i duże
prawdopodobieństwo błędu pacjentek. Jak pokazują badania, często kobiety mylą
tabletki z różnych faz. Poza tym, część kobiet źle toleruje tego typu wahania
poziomu hormonów.
Innego rodzaju
pigułkami są tzw. minipigułki. Zawierają one tylko jeden hormon: progestagen. Ponieważ
jest go bardzo mało, u kobiet stosujących go występuje owulacja. Minipigułki
zapobiegają jednak ciąży w inny sposób: uniemożliwiają one zapłodnienie poprzez
zagęszczenie śluzu szyjkowego oraz oddziałują na wyściełającą macice śluzówkę tak,
że zapłodniona komórka jajowa nie mogłaby się w niej zagnieździć.
O stosowaniu
Jedno
opakowanie starcza na 3 tygodnie (21 dni). Każdego dnia połyka się jedną
tabletkę. Po skończeniu opakowania robi się 7 dni przerwy, w czasie której
występują krwawienia. Potem znów powtarza się cały cykl (3+1 tyd.)
rozpoczynając nowe opakowanie. Tabletki zaczynamy zażywać pierwszego dnia
miesiączki. Przez to pierwszy cykl z tabletką staje się krótszy niż inne, ponieważ
krwawienie następuje już po nieco ponad 2 tygodniach od zakończeniu
poprzedniego. Od następnego cyklu wszystko wraca jednak do normy: krwawienie
znów następuje po 21 dniach.
Tabletkę
należy połykać każdego dnia, o tej samej porze. Bardzo ważne jest, jeśli
pigułka ma być skuteczna, żeby nie robić przerwy między opakowaniami dłuższej
niż 7 dni.
