Kons., dr n. med. Grzegorz Senatorski
Co to jest biopsja nerki?
Biopsja jest to badanie, w którym pobiera się materiał biologiczny z chorobowo zmienionych tkanek. Biopsja nerki jest najpopularniejszym typem biopsji. Jest aktualnie podstawową metodą diagnostyczną miąższowych chorób nerek. Innego rodzaju biopsje takie jak: biopsja wątroby czy prostaty to badania diagnozujące nowotwory. Natomiast biopsja nerki ma za zadanie wykryć inne choroby niż zmiany nowotworowe, co nie oznacza, że jest mniej ważna. Lekarze nazywają biopsję nerki ?złotym standardem" w diagnostyce pierwotnych chorób nerek.
[[OPENX]]
Biopsja nerki zapewnia precyzyjne rozpoznanie, jak również stanowi podstawę do oceny rokowań i wyboru leczenia w przypadku wielu rodzajów chorób nerek. Wykonuje się ją u chorych z podejrzeniem choroby nerek w celu: postawienia rozpoznania, oceny zaawansowania lub postaci choroby, określenia sposobu leczenia. Ponadto rozpoznanie właściwej choroby nerek ma znaczenie dla doboru optymalnego leczenia immunosupresyjnego, czyli zapobiegającego odrzuceniu przeszczepionego narządu przez organizm biorcy.
Aparatura
Już od pewnego czasu, coraz częściej wykonanie biopsji nerki odbywa się pod kontrolą ultrasonografii. Zatem w badaniu często uczestniczy radiolog. Współpracuje on z nefrologiem, który ma za zadanie przy pomocy igły pobrać fragment nerki. Uczestnictwo w zabiegu diagnostycznym radiologa, ma na celu minimalizację działań ubocznych dla pacjenta. Radiolog obserwuje cały zabieg przy pomocy ultrasonografu.
W biopsji nerki wykonanej pod kontrolą USG, używa się odpowiednio dobranej głowicy (wybór zależy od masy ciała pacjenta oraz jego wieku). Głowica jest to część ultrasonografu, którą lekarz przesuwa po ciele pacjenta celem uzyskania obrazu na swoim monitorze. Przed zabiegiem nakłada się na nią sterylny żel dla lepszego kontaktu głowicy ze skórą pacjenta. Lekarz musi też wybrać odpowiednią grubość igły.
Zasady i technika zabiegu
1.Wskazania do biopsji nerki:
- ostra niewydolności nerek,
- przewlekła niewydolności nerek,
- krwinkomocz (zawartość krwinek czerwonych w moczu przekracza 100 tyś./ml)
- białkomocz (dobowa utrata białka z moczem przekraczająca 2g/dobe)
- zespół nerczycowy (zespół objawów chorobowych spowodowanych nadmierną utratą białka z moczem)
- pogorszenie czynności nerki przeszczepionej.
2. Przeciwwskazania do biopsji nerki:
a. Przeciwwskazania bezwzględne:
- zaburzenia krzepnięcia krwi
- podwyższone skurczowe ciśnienie tętnicze > 160 mm Hg
- podwyższone rozkurczowe ciśnienie tętnicze > 95 mm Hg
- brak zgody chorego
- nowotwór skóry lub tkanek na przebiegu wkłucia
b. Przeciwwskazania względne:
- jedna czynna nerka
- nerki o zmniejszonej wielkości < 9 cm
- zakażenie nerek (odmiedniczkowe zapalenie nerek, ropień nerki)
- guz nerki lub torbiele
- wodonercze
- masywna otyłość
- ciąża
Jeżeli nefrolog po zapoznaniu się ze wskazaniami i przeciwwskazaniami, które występują u danego pacjenta, podejmie decyzję o wykonaniu biopsji, musi następnie uzyskać zgodę chorego na zabieg.
W ramach przygotowania do biopsji oznacza się grupę krwi pacjenta, wykonuje morfologie krwi z ilością płytek oraz koagulogram.
Pacjent w dniu zabiegu powinien być na czczo.
Opis zabiegu
W trakcie zabiegu lekarz powinien informować pacjenta na bieżąco o wykonywanych czynnościach.
Chory kładzie się w pozycji na brzuchu z wałkiem lub ze zwiniętym kocem pod brzuchem. Ma to na celu zapobiegnięcie przemieszczeniu się nerki w trakcie biopsji, a także ułatwienie lekarzowi prowadzącemu badanie wygodne przyłożenie głowicy.
Następnie wykonuje się badanie nerek, które ma ostatecznie wykluczyć istnienie przeciwwskazań do biopsji. W czasie tego badanie lekarz określa też miejsca wkłucia. Wycinek pobiera się zwyczajowo z nerki lewej.
Po dojściu igły do torebki nerki, pacjent ma za zadanie wstrzymać oddech w momencie wkłucia.
Bezpośrednio po pobraniu patolog dokonuje wstępnej oceny pobranego materiału po lupą lub w mikroskopie preparacyjnym.
Zazwyczaj pobiera się dwa wycinki. Robi się to w tym celu, by uzyskać dostateczną ilość materiału do oceny za pomocą mikroskopu świetlnego, fluorescencyjnego i w wybranych przypadkach do mikroskopu elektronowego.
Po biopsji zaleca się leżenie przez 2 godziny na brzuchu z podłożonym wałkiem, a następnie co najmniej przez 8 do 12 godzin pozostanie w łóżku.
Pomimo, że większość powikłań po biopsji nerki pojawia się w ciągu 9 godzin, preferowana jest dobowa obserwacja szpitalna. Powikłania nie są jednak częste, ale przy każdym inwazyjnym zabiegu diagnostycznym należy mieć na uwadze ryzyko ich wystąpienia.
