Jeśli nie przepada się za zgagą, warto znać sposoby na zmniejszenie prawdopodobieństwo jej wystąpienia.  <

Żelazo jest pierwiastkiem niezbędnym dla życia ludzi i zwierząt. Wchodzi ono w skład hemoglobiny, której krew zawdzięcza swoją barwę i która przenosi tlen z płuc do wszystkich komórek organizmu. Żelazo jest również składnikiem białka wchodzącego w skład mięśni i nadającego im barwę (tzw. mioglobiny).

Niedostateczna ilość żelaza w organizmie powoduje powstanie anemii, czyli niedokrwistości; krwinki stają się wówczas małe i posiadają małą zawartość barwnika (hemoglobiny).

Niedobór żelaza jest problemem zwłaszcza ludności biednych krajów, gdzie częste jest niedożywienie. W populacji najczęściej niedobory występują u dzieci w wieku przedszkolnym oraz u kobiet - często również w ciąży. U dzieci z niedoborem żelaza stwierdzono opóźnienia wzrostu i rozwoju, trudności w nauce, a także brak odporności na choroby zakaźne. Dorośli skarżą się często na objawy zmęczenia i zmniejszenie zdolności do pracy.

Należy odnotować, że niedobory żelaza w organizmie wynikają nie tylko z jego niedoborów w diecie, ale również mogą być spowodowane niedostatecznym wchłanianiem żelaza w przewodzie pokarmowym.

Silnym stymulatorem wchłaniania żelaza jest witamina C, czyli kwas askorbinowy. Przeciwdziała ona tworzeniu się nierozpuszczalnych i niewchlanialnych związków żelaza.

Warto pamiętać, że picie dużych ilości kawy i herbaty powoduje zmniejszone wchłanianie żelaza z potraw.

Naturalnymi źródłami żelaza są: wątroba wieprzowa, nerki, serce, czerwone mięso, żółtko jaj, ostrygi, orzechy, fasola, melasa, suszone brzoskwinie i płatki owsiane.

Dla wielu z nas poranek bez kawy wydaje się koszmarem. Niestety bardzo często przyrządzamy ją i pijemy w pośpiechu. Może mieć to negatywne skutki dla naszego zdrowia.

Na podstawie wyników badań przeprowadzonych w Holandii stwierdzono, że można ograniczyć niekorzystny wpływ picia kawy na zdrowie parząc ją w odpowiedni sposób.

U osób, które piły codziennie 5-6 filiżanek kawy przyrządzanej ?po skandynawsku" (parzonej na filtrze), stwierdzono wzrost enzymów wątrobowych we krwi oraz znaczący (bo od 9 do 14 proc.) wzrost frakcji cholesterolu LDL, tzw. ?złego cholesterolu", który zwiększa ryzyko zachorowania na chorobę wieńcową.

Powodem uszkodzenia komórek wątrobowych są zawarte w kawie związki o nazwach ?kafestol" i ?kahweol" z grupy dwuterpenów. To pod ich wpływem pojawiają się enzymy świadczące o rozpadzie komórek.

Zaprzestanie picia kawy ?po skandynawsku" prowadziło po kilku tygodniach do normalizacji we krwi wskaźników gospodarki tłuszczowej.

Podobnie niekorzystny wpływ na wątrobę może mieć picie kawy parzonej w szklance, czyli jak to się zwykło u nas mówić, ?po turecku". Natomiast nie zaobserwowano takich niekorzystnych dla zdrowia efektów u osób, które piły kawę z ekspresu.

Ziarno kawowe w kawie parzonej ?po skandynawsku " lub ?po turecku" zawiera olejki powodujące wzrost poziomu cholesterolu we krwi. Można je usunąć parząc kawę w ekspresie. Wolne od olejków są natomiast kawy rozpuszczalne.

Dla zachowania zdrowej wątroby lepiej więc pić kawę rozpuszczalną lub parzoną w ekspresie.

Warto wiedzieć, że codzienne picie dużych ilości kawy rozpuszczalnej lub parzonej w ekspresie, choć nie podwyższa poziomu cholesterolu, może jednak niekorzystnie wpływać na funkcjonowanie przewodu pokarmowego i układu nerwowego.

Jeżeli ktoś dla poprawy kondycji stale musi wypijać duże ilości kawy, to powinien pomyśleć, co jest tego przyczyną i podjąć walkę z nałogiem.

Wiele osób skarży się na złe samopoczucie z rana, brak energii, trudności z "rozruchem organizmu" i podjęciem pracy. Szukają wówczas często pomocy w piciu mocnej kawy. Jak wiadomo, kawa powinna być ograniczana, poza tym pita na pusty żołądek może powodować jego podrażnienie. Dlatego warto stosować się do innych sposobów.

Osobom, które z trudem przychodzi rozpoczęcie dnia, warto zalecić, aby wstawały zaraz po przebudzeniu się, a nie dosypiały i nie poddrzemywały "jeszcze troszeczkę". Takie dosypianie opóźnia rozruch organizmu i utrudnia osiągnięcie pełnej sprawności.

Na kłopoty ze wstawaniem lekarze zalecają również wykonywanie kilku ćwiczeń oddechowych, jeszcze w łóżku, w następujący sposób: leżąc na plecach z małą poduszką pod głową, układamy ręce na brzuchu, powyżej pępka i wykonujemy gwałtowny wydech powietrza nosem, czekając, aż organizm upomni się o powietrze; wtedy wciągamy je możliwie spokojnie przez nos, aby chwilę potem zrobić gwałtowny wydech przez nos. Ćwiczenie to należy powtórzyć ok. 20 razy.

Poranne ćwiczenia oddechowe można wykonywać też na stojąco przy otwartym oknie. Przyjmujemy pozycję z wyprostowanym kręgosłupem i podniesioną głową. Robimy powoli głęboki wdech, po czym wstrzymujemy powietrze na 3-4 sekundy, a następnie wykonujemy głęboki wydech, luźno opuszczając ręce i opuszczając głowę.

Innym sposobem pokonania trudności z rannym wstawaniem są poranne kąpiele, które jednocześnie hartują organizm i korzystnie wpływają na regulację naczyniowo-nerwową.