Kamienie żółciowe powstają przede wszystkim z cholesterolu i zawierają niewielkie domieszki soli wapnia, sodu i magnezu. Dlatego zagrożone są nią osoby o podwyższonym poziomie cholesterolu. Choroba rozwija się powoli, początkowo nie odczuwa się objawów. Dolegliwości towarzyszą dopiero stanom zapalnym w drogach żółciowych, które pojawiają się w związku z obecnością kamieni.

Na kamicę żółciową - bo tak się nazywa choroba, w której występują kamienie żółciowe - najczęściej chorują kobiety po 40. roku życia, które rodziły (szczególnie otyłe). Równie często cierpią na nią otyli mężczyźni.

Jej rozwojowi sprzyjają zaburzenia gospodarki tłuszczowej w organizmie takie jak:

Kamienie tworzą się, gdy ulegają zmianie właściwości żółci, ochronnego śluzu ifosfolipidów; czasem mają związek z infekcjami dróg żółciowych.

Na powstanie kamicy żółciowej wpływ ma też zła dieta (np. spożywanie ciężkich i tłustych pokarmów).

Leczenie

Najczęstszym sposobem leczenia jest operacyjne usunięcie pęcherzyka żółciowego wraz z kamieniami żółciowymi. Istnieją też sposoby mniej radykalne, które skutkują, gdy są zastosowane dostatecznie wcześnie; na przykład rozpuszczanie zalegających złogów, z których tworzą się kamienie, przy pomocy leków zawierających kwasy żółciowe. Jeśli przewód, którym żółć dopływa do pęcherzyka żółciowego, jest drożny, a same złogi niezbyt duże, to po kilku miesiącach leczenia złogi mogą ulec rozpuszczeniu. Jeśli nie jest drożny - to rozpuszczanie kamieni może nie dać rezultatu i wówczas konieczny jest zabieg chirurgiczny.

Tradycyjne operacyjne usuwanie kamieni żółciowych bywa ostatnio zastępowane przez usuwanie kamieni bez konieczności otwierania jamy brzusznej. Z niewielkim nacięciem powłok i z użyciem fiberoskopu można dotrzeć do pęcherzyka żółciowego, w którym znajdują się kamienie. Tym sposobem może być leczonych nawet do 90 proc. chorych.

Najnowszą metodą leczenia jest rozbijanie kamieni żółciowych przy pomocy ultradźwięków, bądź fali uderzeniowej. Niestety wciąż nie wszystkie placówki służby zdrowia dysponują potrzebną do tej metody aparaturą.

Nie leczona przez wiele lat kamica może doprowadzić do uszkodzenia wątroby i trzustki.

Lepiej zapobiegać niż leczyć

Możliwość nawrotów choroby (nawet po usunięciu pęcherzyka żółciowego) nakazuje usunąć z organizmu przyczyny zaburzeń gospodarki tłuszczowej prowadzących do powstawania kamieni. Z tego też powodu osoby z podwyższonym poziomem cholesterolu powinny zachowywać wymaganą dietę i przyjmować zalecane leki, a jeżeli piją kawę, to powinny ją odpowiednio parzyć.

Zapobieganie i leczenie kamicy żółciowej jest znacznie skuteczniejsze, gdy w żywieniu stosuje się bogatą w błonnik dietę wegetariańską. Niezdecydowani na takie rozwiązanie mogą dodawać do każdego posiłku otręby pszenne lub owsiane.