Do najważniejszych metali życia zaliczamy: magnez, cynk, miedź, żelazo, selen i mangan.

Od właściwego stężenia tych pierwiastków śladowych oraz ich odpowiednich proporcji w tkankach zależy prawidłowy rozwój i funkcjonowanie organizmu. Dostarczanie ich razem z pożywieniem jest nie mniej ważne niż dostarczanie składników energetycznych czy budulcowych.

Rola biologiczna tych pierwiastków polega na wchodzeniu w skład enzymów, które regulują przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów w organizmie. Ich niedobory poza tym, że uniemożliwiają prawidłową pracę organizmu, wiążą się również z rozwojem wielu chorób.

Niedobory tych pierwiastków w organizmach ludzkich są zwykle spowodowane wadliwym odżywianiem lub złą jakością żywności (wynikającą z ubóstwa gleby albo niewłaściwego przemysłowego przetwarzania). Niestety często nasze pokarmy charakteryzują się niską zawartością mikroelementów, zwłaszcza cynku i miedzi. Badania wskazują, że jedzenie spożywane w Polsce pokrywą średnio tylko ok. 60 proc. zapotrzebowania na cynk i 30 proc. na miedź. Może to mieć groźne skutki dla zdrowia. Na przykład niedobory cynku przyczyniają się do opóźnienia wzrostu u dzieci oraz osłabiają układ odpornościowy dzieci i dorosłych. Z kolei niedobory miedzi ograniczają wbudowywanie żelaza do hemoglobiny i prowadzą do anemii.

Żelazo jest pierwiastkiem niezbędnym dla życia ludzi i zwierząt. Wchodzi ono w skład hemoglobiny, której krew zawdzięcza swoją barwę i która przenosi tlen z płuc do wszystkich komórek organizmu. Żelazo jest również składnikiem białka wchodzącego w skład mięśni i nadającego im barwę (tzw. mioglobiny).

Niedostateczna ilość żelaza w organizmie powoduje powstanie anemii, czyli niedokrwistości; krwinki stają się wówczas małe i posiadają małą zawartość barwnika (hemoglobiny).

Niedobór żelaza jest problemem zwłaszcza ludności biednych krajów, gdzie częste jest niedożywienie. W populacji najczęściej niedobory występują u dzieci w wieku przedszkolnym oraz u kobiet - często również w ciąży. U dzieci z niedoborem żelaza stwierdzono opóźnienia wzrostu i rozwoju, trudności w nauce, a także brak odporności na choroby zakaźne. Dorośli skarżą się często na objawy zmęczenia i zmniejszenie zdolności do pracy.

Należy odnotować, że niedobory żelaza w organizmie wynikają nie tylko z jego niedoborów w diecie, ale również mogą być spowodowane niedostatecznym wchłanianiem żelaza w przewodzie pokarmowym.

Silnym stymulatorem wchłaniania żelaza jest witamina C, czyli kwas askorbinowy. Przeciwdziała ona tworzeniu się nierozpuszczalnych i niewchlanialnych związków żelaza.

Warto pamiętać, że picie dużych ilości kawy i herbaty powoduje zmniejszone wchłanianie żelaza z potraw.

Naturalnymi źródłami żelaza są: wątroba wieprzowa, nerki, serce, czerwone mięso, żółtko jaj, ostrygi, orzechy, fasola, melasa, suszone brzoskwinie i płatki owsiane.

Cynk należy do najważniejszych metali śladowych. Jest on aktywatorem około 80 enzymów.

Selen jest zaliczany do przeciwutleniaczy, co wiąże się z tym, iż opóźnia starzenie się organizmu oraz zapobiega wielu schorzeniom.

Mangan jest składnikiem enzymu (dysmutazy nadtlenkowej), który chroni organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników (są one przyczyną wielu chorób). Jest on niezbędnym składnikiem kości, a jego niedobory prowadzą do wad układu kostnego, ponieważ ma wpływ na tworzenie się chrząstek. Pomaga również zwalczać zmęczenie i poprawia pamięć oraz obniża pobudliwość nerwową.

Przy niedoborach manganu stwierdza się we krwi podwyższony poziom amoniaku i obniżony poziom mocznika.

Natomiast nadmiar manganu, co występuje nieraz u narażonych na pyły górników i hutników, powoduje objawy podobne do choroby Parkinsona.

I chociaż całkowita ilość manganu w zdrowym organizmie jest niewielka, bo zawiera się w przedziale 12 do 20 mg, to jego rola biologiczna jest istotna.

Źródłem manganu jest herbata, pełnoziarniste produkty zbożowe, orzechy, zielone warzywa, fasola, groszek, buraki, maliny.