Wiadomości ogólne

Głóg rośnie zarówno w Europie jak i w Azji oraz Afryce Północnej. Najłatwiej znaleźć go na brzegach lasów. Poza tym hoduje się go jako roślinę ozdobną.

W Polsce występują dwa rodzaje głogów:

Oba gatunki głogu mają równorzędne właściwości lecznicze. Odróżnić można je po liściach i owocach. Głóg jednoszyjkowy ma ciemno-zielone z wierzchu i niebieskawo-zielone od spodu liście o kształtach wydłużonego jaja. Z kolei owoce mają kształt jajowato-podłużny, brązowy odcień i zawierają jedną pestkę.

Liście głogu dwuszyjkowego są z wierzchu ciemnozielone i połyskujące. Owoce zaś jasnoczerwone i kuliste. Zawieraj one - w odróżnieniu od głogu jednoszyjkowego - dwie, a czasem trzy pestki.

Działanie lecznicze

SUROWCE LECZNICZE: kwiatostany (tzn. kwiaty z towarzyszącymi dwoma lub pięcioma liśćmi) oraz owoce.

WŁAŚCIWOŚĆ LECZNICZE: nasercowe, rozkurczowe, obniżające ciśnienie krwi, uspokajające.

Głóg ma przede wszystkim działanie nasercowe. Zawarte w nim związki czynne zwiększają siłę skurczu mięśnia sercowego, powodując jednocześnie zwolnienie częstotliwości skurczów serca.

Dlatego zaleca się głóg zwłaszcza:

Działanie głogu na serce jest podobne do działania naparstnicy. Warto łączyć oba zioła, ponieważ stosowane jednocześnie potęgują swoje działanie. Co więcej: wyciągi z głogu możemy podawać również wówczas, kiedy istnieją przeciwwskazania stosowania naparstnicy czy wyciągów z cebuli morskiej.

Poza tym preparaty głogu są zalecane osobom cierpiącym na:

Bierze się to z tego, iż głóg ma działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie, znosi stany skurczowe:

Warto wiedzieć, że ziele to można wykorzystywać również w leczeniu zaburzeń rytmu serca, kołataniach serca występujących w stanach nadmiernego napięcia nerwowego. Zawarte w głogu substancje mają delikatne działanie uspokajające. Choć jest ono o połowę słabsze od działania waleriany, to jednak jest równie cenne. Głóg przynosić może również ulgę w nerwobólach, bólach kostnych i stawowych.

Co szczególni istotne: przy stosowaniu głogu nie notuje się szkodliwych skutków ubocznych. Działanie jest tutaj wolne i łagodne i utrzymuje się przez dłuższy czas.

Przepisy stosowania

NAPAR Z KWIATÓW. Przygotowujemy go w następujący sposób: do naczynia wrzucamy 2 łyżeczki suszonych kwiatostanów głogu i zalewamy je szklanką wrzątku. Naczynie odstawiamy na około kwadrans. Cedząc płuczemy na sitku gotowaną wodą, dopełniając do pełnej szklanki. Pijemy po pół szklanki naparu 2 lub 3 razy dziennie.

ODWAR Z KWIATÓW. Przygotowujemy go z 2 łyżeczek suszonych kwiatów, które umieszczamy w naczyniu i zalewamy szklanką wody. Następnie całość gotujemy przez 5 minut. Taki odwar spożywamy 2-3 razy na dzień.

NALEWKA. Do zrobienia nalewki potrzebujemy ok. 100 g kwiatostanów głogu i 0,5 litra spirytusu 70-procentowego. Kwiatostany umieszczamy w odpowiednim naczyniu i zalewamy spirytusem. Następnie odstawiamy na około 2 tygodnie. Po tym czasie nalewka nadaje się już do spożywania. Pijemy między posiłkami 2-3 razy dziennie w proporcjach: 20-30 kropli na kieliszek wody. Nalewkę tę traktujemy jako lek obniżający ciśnienie tętnicze. Pomaga ona też poprawić pracę serca i działa uspokajająco.

INNE. Z głogu przygotowywać można konfitury. Można go dodawać do kisielu. Z kolei mąkę z suszonych owoców dodaje się do ciast i chleba w celu uzyskania owocowego smaku. Przygotowuje się także herbatę ziołową z głogu.

Przemysł zielarski przygotowuje mieszanki z udziałem kwiatostanów głogu. Mieszanki te to CARDIOSAN i SKLEROSAN. Poza tym kwiatostany używane są do otrzymywania wyciągów alkoholowych i nalewek, leku VALUPOL oraz kropli nasercowych: NEOCARDINY, NEOSPASMINY, CARDIOLU, PASSISPASMINY i KELIKARINY.

ODWAR Z OWOCÓW GŁOGU. Odwar przygotowuje się z ok. 1 łyżeczki rozdrobnionych owoców. Owoce umieszczamy w naczyniu, dodajemy szklanką wody i gotoujemy przez ok. 3 minuty. Po ostygnięciu i przecedzeniu pijemy w 2-3 porcjach dziennie.

NALEWKA. Uważa się, iż wyciągi alkoholowe z głogu są najbardziej skuteczne. Nalewkę z owoców głogu przygotowujemy umieszczając w naczyniu ok. 100 g owoców i dolewając 0,5-litra spirytusu 70-procentowego. Całość zostawiamy na 14 dni. Po tym okresie możemy spożywać nalewkę w proporcjach 20-30 kropli na kieliszek wody.

Przemysł zielarski dodaje owoce głogu do mieszanki SKLEROSAN. W wielu krajach firmy farmaceutyczne przygotowują standaryzowane preparaty głogu. W Niemczech - ESBERICARD, CRATAEGUTT - krople drażetki i ampułki, z dodatkiem jemioły noszą nazwę CRAVISCUM, a z dodatkiem arniki ARNITAEGUS.

Zbiór i konserwacja

Zbioru kwiatostanów głogów dokonujemy na początku kwitnienia w maju. Uwaga - przy zbieraniu kwiatów nie należy ugniatać, ponieważ łatwo osypują się, ciemnieją i tracą swoje właściwości. Kwiatostany suszymy w miejscach przewiewnych, ocienionych lub w suszarniach, w temperaturze do 40°C. Po wysuszeniu przechowujemy je w szczelnie zamkniętych pudełkach.

Owoce zbieramy dojrzałe - we wrześniu i na początku października. Czasem we wnętrzach owoców mogą być larwy owadów wyjadające miąższ. Żeby pozbyć się ich, należy po wysuszeniu owoców na powietrzu, wstawić je na krótko do gorącego piekarnika. Nie wolno jednak przypalić owoców. Po suszeniu owoce przechowujemy w papierowych torbach.

Substancje lecznicze

W głogu obecne są flawonoidy, pochodne puryny (np. adenina, guanina) oraz nukleozydy (np. adenozyna i guanozyna), związki karotenoidowe i trójterpenowe, związki kumarynowe (np. eskulina), aminy, witaminy C i PP, garbniki oraz fitosterole.