Wiadomości ogólne

W ludowych wierzeniach odnajdujemy konwalię jako znak szczęścia, symbol młodości i pomyślności. W Średniowieczu ozdabiano ową rośliną obrazy świętych, symbolizowała wiedzę i sztukę lekarską. Nieprzypadkowo - od wieków wykorzystywano ją w leczeniu.

Konwalię w stanie naturalnym znaleźć możemy w wilgotnych lasach mieszanych w całej Europie, w Azji w strefie klimatu umiarkowanego oraz Ameryce Północnej. W Polsce konwalia jest pod częściową ochroną.

Duże zapotrzebowanie na tę roślinę skłoniło do jej uprawy.

Działanie lecznicze

SUROWCE LECZNICZE: kwiatostan wraz z liśćmi, bądź same liście.

WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE: nasercowe, moczopędne.

Konwalia ma działanie uspokajające oraz delikatne działanie moczopędne, przede wszystkim jednak należy do cennych leków nasercowych. Na serce działa tonizująco, zwiększa siłę jego skurczu (można ją stosować nawet wtedy, gdy serce wykazuje nadwrażli­wość na preparaty cebuli morskiej czy naparstnicy). Co ważne - jest korzystna w zaburzeniach rytmu i prawokomórkowej niewydolności krążenia, w przypadkach ostrej niewydolności serca, w wadach serca (szczególnie w zwężeniu zastawki dwudzielnej).

Warto stosować konwalię w tzw. sercu płucnym, czyli uszkodzeniu lub przeciążeniu serca z powodu chorób płuc (m.in. rozedmy).

Ziele to szczególnie nadaje się dla ludzi starszych. Można polecić ją do stosowania w kołataniach i napadach szybkiego bicia serca. Wskazana jest również przy skłonności do obrzęków i nadciśnienia tętniczego (w tym drugim wypadku wykorzystywane jest przede wszystkim działanie moczopędne).

Przepisy stosowania

NALEWKA. Przygotowujemy ją w następujący sposób: w naczyniu umieszczamy 100 g kwiatostanów lub liści konwalii, które zalewamy 0,5 1itrem spirytusu 70-procentowego. Całość zostawmy na ok. 14 dni. Po ich upływie możemy pić 2-3 razy dziennie po 20-30 kropli na kieliszek wody.

MIESZANKI. Warto włączyć konwalię z ziołami o podobnym działaniu np. z kozikiem lekarskim, głogiem i jaskółczym zielem.

Uwaga! Przy stosowaniu wyciągów z konwalii należy zachować ostrożność. Przedawkowanie tych wyciągów może stać się powodem zaburzeń rytmu serca oraz nudności, biegunek, wymiotów. Dlatego decyzję o leczeniu konwalią powinniśmy wpierw uzgodnić z lekarzem.

Uwaga! Nie należy też spożywać owoców konwalii (czerwonych jagód), ponieważ mogą one powodować poważne zatrucia.

Obecnie nie przygotowuje się raczej naparów z konwalii ze względu na ich nietrwałość. Natomiast wiele firm farmaceutycznych przygotowuje alkoholo­we wyciągi z konwalii, nalewki, preparaty tabletkowe o określonej dokładnie dawce substancji czynnych.

Ziele konwalii wchodzi w skład mieszanki CARDIOSAN. Jest także używane do produkcji suchego wyciągu o nazwie CONVAFORT. Wyciągi alkoholowe wchodzą w skład leków: TINCTURA CONVALLARIAE, NEOCARDINA, KELIKARDINA, CARDIOL oraz kropli nasercowych.

Zbiór i konserwacja

W związku z ochroną zbiór konwalii ze stanowisk naturalnych wymaga uzgodnienia z władzami ochrony przyrody.

Nie zbieramy owoców konwalii, gdyż są one groźne dla zdrowia. Liście zbieramy przed kwitnięciem kwiatu. Zbiór przeprowadzamy w dni suche. Zrywać należy delikatnie, żeby nie zgnieść roślin. Transportujemy ją tylko rano lub nocą, a nigdy w dzień przy słonecznej pogodzie, gdyż promienie słoneczne rozkładają związki czynne zawarte w konwalii. Suszenie przeprowadzamy w miejscach ocienio­nych albo w suszarniach w temperaturze 80-110°C.

Kwiatostany wraz z dwoma otaczającymi liśćmi suszymy w miejscu przewiewnym, w temperaturze pokojowej lub w suszarniach w temp. 90-110°C. Przechowujemy chroniąc od światła.

Substancje lecznicze

Wyizolowano z konwalii ponad 20 glikozydów kardenolidowych (głównym z nich jest konwalotoksyna). Konwalia zawiera też saponiny, flawonoidy, kwasy organiczne oraz sole mineralne.