Wiadomości ogólne
W stanie dzikim łopian rośnie w klimacie umiarkowanym, w Europie i w części Azji. W Polsce występuje w całym kraju, najłatwiej go spotkać przy drogach, na brzegach lasów, na nieużytkach oraz w ogródkach. Jest rośliną dwuletnią. W pierwszym roku wyrastają duże, sercowate, ułożone w rozetę tuż przy ziemi liście. Od spodu liście te są szarawe. W drugim roku wyrasta wysoki pęd o sztywnej łodydze i rozgałęzionych liściach, w lipcu zaczyna kwitnąć purpurowymi kwiatami. Warto podkreślić, że koszyczki kwiatowe mają od zewnątrz haczykowate szczecinki. Inne nazwy: łopień, łopuch, głowacz, dziady, kostropacz.
W Polsce występują także inne gatunki tej rośliny. tj.
Działanie lecznicze
SUROWCE LECZNICZE: korzenie, czasem ziele i owoce.
WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE:, żółciopędne, poprawiające przemianę materii, korzystne działanie na skórę.
Łopian w leczeniu może być polecany w przypadku chorób dróg żółciowych, nieżytów żołądka i jelit, a także w chorobach układu kostnego (włącznie z gośćcem). Łopian zmniejsza wydzielanie soku żołądkowego. Pobudza wydzielanie żółci. Ma lekkie działanie moczopędne. Wzmaga wydzielanie śluzu w przewodzie pokarmowym. Poprawia przemianę materii i zwiększa wydalanie szkodliwych produktów przemiany materii z organizmu.
Znane i cenione jest pozytywne działanie łopianu na skórę i włosy. Dlatego zaleca się go w przypadku trądziku, świądu skóry, wyprysku, czyraków oraz przy wypadaniu włosów spowodowanym łojotokiem czy łupieżem.
Przepisy stosowania
SOK. Robimy go przepuszczając przez sokowirówkę świeżo wykopane i umyte korzenie łopianu. Możemy również zetrzeć je na tarce, a sok wycisnąć przez czystą ściereczkę. Pijemy go 2-3 razy dziennie po 1 łyżeczce na kieliszek wody.
Sok z łopianu jest również produkowany przez przemysł zielarski i nosi nazwę SUCCUS BARBANAE. Zażywamy go 2-3 razy dziennie po 30-40 kropli na kieliszek wody.
ODWAR Przygotowujemy go w następujący sposób: do naczynia wrzucamy łyżkę suszonych korzeni i wlewamy szklanką wody. Całość gotujemy (ok. 4-5 minut) i odstawiamy na około kwadrans. Następnie przecedzamy. Pijemy w 2-3 porcjach na dzień przy wymienionych wyżej dolegliwościach. Warto wiedzieć, iż odwar nadaje się do robienia okładów, przemywania, wcierania we włosy, a nawet do leczniczych kąpieli ziołowych. Do pielęgnacji włosów należy przygotować odwar z korzeni łopianu i kłączy tataraku mieszając równe ich ilości. W tym przypadku można również stosować wyciągi olejowe z korzeni łopianu (przygotowujemy je poprzez zalanie suszonych korzeni łopianu oliwą i zostawienie na 15 dni). Uzyskany w ten sposób płyn przecedzamy. Po tym możemy go już wcierać we włosy. Ma on również właściwości pomocne przy zwalczaniu łupież oraz może być stosowany jako środek na porost włosów.
Warto wiedzieć, iż korzeń łopianu wchodzi w skład mieszanek o nazwie BETAGRAN, a wyciąg w skład płynu BETASOL.
Zbiór i konserwacja
Korzenie wykopujemy jesienią w pierwszym roku życia rośliny lub wczesną wiosną roku następnego. Są one grube, mięsiste, rozgałęzione i dochodzą nawet do pół metra długości. Należy je dokładnie umyć i rozdrobnić, a następnie poddać suszeniu. Powinno ono przebiegać w temperaturze nie większej niż 60°C. Suszone korzenie przechowujemy w suchych pomieszczeniach.
Substancje lecznicze
W korzeniach łopianu znaleźć można związki poliacetylenowefitosterole, substancję gorzką, kwasy organiczne, olejek etaryczny (choć niewielkie ilości), substancje białkowe i inuliny - cukru zapasowego, a także sole mineralne (przede wszystkim związki fosforu i siarki).