28.08.2014 Dziś imieniny Adeliny, Erazma, Sobiesława

Leksykon

SKRZYP POLNY (Equisetum arvense)



skrzyp polny.jpg

Wiadomości ogólne

Nazwa tej rośliny wywodzi się prawdopodobnie od tego, że przy pocieraniu jej w palcach słychać rodzaj chrzęstu - skrzypienie. Skrzyp polny występuje w całym kraju. Rośnie na glebach piaszczystych, przeważnie na nieużytkach, nad rzekami, przy drogach, jest chwastem wielu upraw. Wiosną wyrastają wpierw pędy zarodnikowe zakończone kłosem, a po ich zaniku pojawiają się pędy płonę z okółkowo ułożonymi gałązkami.

Inne gatunki skrzypu to skrzyp leśny (Eąuisetwn silvaticum) o pędach silnie rozgałęzionych i często zwisających, skrzyp olbrzymi (Eąuisetwn maximum) o białych międzywęźlach, skrzy płąkowy o sinozielonych pędach (Eąuisetum pratense) oraz skrzyp błotny (Eąuisetwn palustre).

Skrzyp występuje również pod następującymi nazwami: chwoszcz, chwoszczka, jedlinka polna, strzępka, przęstka, krzemionka, koński ogon.

Działanie lecznicze

SUROWCE LECZNICZE: pędy płonę (zielone).

WŁAŚCIWOŚCI: moczopędne, poprawiające przemianę materii, hamujące krwawienia.

Związki czynne zawarte w skrzypie zwiększają ilość wydalanego moczu, a wraz z nim szkodliwych produktów przemiany materii. Działanie to jest silniejsze niż wielu znanych środków moczopędnych. Ponadto skrzyp dzięki zawartości związków krzemu ma duże znaczenie w procesach regeneracyjnych, wpływa on na metabolizm kolagenu, a w konsekwencji na gojenie się ran i odbudowę kości. Związki krzemu zapobiegają także odkładaniu się złogów w drogach moczowych. Skrzyp opóźnia procesy starzenia się.

Skrzyp działa też wzmacniająco na ściany naczyń, zapobie­ga ich łatwemu pękaniu oraz zmniejsza skłonność do krwawień. Poprawi stan włosów i paznokci. Jest również ważny w procesach odpornościowych.

Ziele skrzypu jest szczególnie cenne dla ludzi w wieku podeszłym oraz dla karmiących kobiet, gdyż poprawia mineralizację kości. Korzystnie oddziałuje w przypadkach przedłużających się krwawień miesięcznych, a także w niewielkich krwawieniach z przewodu pokarmowego.

Medycyna ludowa uważała skrzyp za cenny lek w przewlekłych zapale­niach oskrzeli, a także polecała go do płukania ust i gardła w stanach zapalnych lub do pielęgnacji włosów w przypadkach łysienia. Cyganie stosowali skrzyp jako lek przeciw padaczce.

Przepisy stosowania

SOK ZE SKRZYPU. Uzyskujemy go przez rozdrobnienie i wyciśnięcie świeżego ziela skrzypu w sokowirówce. Pijemy po 1 łyżeczce 2 razy dziennie jako lek wzmacniający i opóźniający procesy starzenia.

ODWAR. 2 łyżki suszonego ziela zalewamy 2 szklankami wody i gotujemy przez 20-30 minut. Po przecedzeniu pijemy w 2-3 porcjach w ciągu dnia.

ODWAR Z ZIELA SKRZYPU Z ZIELEM POZIOMKI. Do 2 łyżki suszonego skrzypu dodajemy 1 łyżkę ziela poziomek. Zalewamy wodą i gotujemy przez ok. 20-30 minut. Po przecedzeniu pijemy w 2-3 porcjach w ciągu dnia jako środek moczopędny.

ODWAR DO KĄPIELI. 100 g suszonego skrzypu należy zalać 3 litrami wody. Następnie gotujemy przez ok. 20-30 minut. Przecedzamy i wlewamy do wanny napełnionej do połowy wodą. Kąpiele takie polecane są w neuralgiach, bólach korzonko­wych i reumatycznych.

NAPAR. 1 łyżkę suszonego ziela zalewamy szklanką wrzątku i odstawiamy na 15-20 minut. Po przecedzeniu pijemy w 2-3 porcjach w ciągu dnia.

NALEWKA. 100 g suszonego ziela zalewamy 0,5 1itrem spirytusu 70-procentowego. Po tygodniu pijemy po 20-30 kropli na kieliszek wody.

MIESZANKI. Ziele skrzypu wolno łączyć z ziołami o podobnym działaniu, jak np. z liśćmi brzozy, pokrzywą, czarnym bzem, korą wierzby.

Skrzyp wchodzi w skład mieszanek ziołowych przygotowywanych przez przemysł zielarski o nazwach: CARDIOSAN, REUMOSAN, BETAGRAN, UROGRAN, a wyciągi alkoholowe w skład płynu CHOLESOL, BETA­SOL oraz pasty FITOLIZYNA.

 

Uwaga! W czasie długotrwałego przyjmowania skrzypu należy uzupełniać dietę witaminą B1. Należy pamiętać, że wszystkie rodzaje skrzypów spożywane w nadmiarze mogą być szkodli­we. Najbardziej toksyczny jest skrzyp błotny. Można go rozpoznać po tym, że pędy zarodnikowe pojawiają się jednocześnie z pędami płonymi, a na szczycie zielonego pędu znajduje się kłosek z zarodnikami. Roślina ta jest chętnie spożywana przez zwierzęta i może być powodem biegunek, wychudzenia. Powoduje spadek mleczności krów, czasem porażenia kończyn.

Zbiór i konserwacja

Pędy płonę ścina się przez całe lato, 10-15 cm nad ziemią. Na lekarstwo należy wybierać pędy zdrowe, bez rdzy. Suszymy je w miejscach ocienionych i przewiewnych, w temperaturze do 40°C. Suszone ziele skrzypu przechowujemy w suchych pomieszczeniach.

Substancje lecznicze

Ziele skrzypu zawiera przede wszystkim dużo krzemionki i to w postaci rozpuszczalnej, dobrze przyswajalnej. Ponadto zawiera ono również flawonoidy, saponiny, kwasy organiczne, w tym kwas askorbowy (witamina C), fenolokwasy, garbniki, alkaloidy i sole mineralne.

Na ten temat:


Wiedza użytkowników:

badania (64)
choroby (415)
ćwiczenia (12)
diety (48)
intymnie (61)
leczenie (117)
lekarze (8)
leki (64)
operacje (10)
placówki (10)
porady (405)
prośby (1)
przepisy (58)
urazy (18)
wypadki (32)
zabiegi (36)




Realizacja stronki: openBIT