Rośnie w całej Europie oraz na Syberii. W Polsce występuje dość pospolicie, znaleźć go można głównie na leśnych polanach, nieużytkach oraz na zboczach wzgórz i nasypach kolejowych. Lubi miejsca nasłonecznione. Kwitnie od lipca do września żółtymi kwiatami. Ziele to ma silny zapach przypominający kamforę.
Działanie lecznicze
SUROWCE LECZNICZE: koszyczki kwiatowe bez ogonków i liście.
WŁAŚCIWOŚCI: przeciwpasożytnicze, przeciwko wszawicy.
Doustnie podane sproszkowane kwiaty wrotyczu działają przeciwpasożytniczo. Dzięki dużej zawartości olejku eterycznego niszczą pasożyty przewodu pokarmowego o obłym kształcie ciała np. glisty i owsiki. Z kolei stosowane zewnętrznie wyciągi alkoholowe niszczą wszy głowowe, łonowe oraz świerzbowce.
Gorzkie substancje zawarte w zielu wrotyczu pobudzają wydzielanie soków żołądkowych.
Należy jednak bardzo uważać! Zbyt duże dawki preparatów wrotyczu są szkodliwe i mogą stać się przyczyną zatruć. Zatrucie doustnie spożytym wrotyczem może objawiać się w postaci podrażnienia przewodu pokarmowego, zawrotów głowy, kurczów łydek oraz pobudzeniem układu nerwowego aż do utraty przytomności włącznie. Dlatego nie należy podawać wrotyczu ludziom z ostrymi nieżytami żołądka i jelit, z chorobami nerek i wątroby, a także kobietom w ciąży oraz małym dzieciom.
Przepisy stosowania
SPROSZKOWANE KWIATY. W przypadku walki z pasożytami przewodu pokarmowego: sproszkowane kwiaty wrotyczu w ilości 5-10 g (1 łyżeczka) należy zmieszać z miodem lub dżemem i zjeść na czczo. Po upływie 3 godzin należy spożyć środek rozwalniający. W następnym dniu kurację powtarza się.
NAPAR Z KWIATÓW. Przygotowujemy go w następujący sposób: 1 łyżkę kwiatów zalewamy 1 szklanką wrzątku i odstawiamy na kwadrans. Po przecedzeniu pijemy po 1-2 łyżki 3-4 razy dziennie. Napar taki może być też stosowany do lewatyw w przypadku owsików. W leczeniu wszawicy płynem tym należy zwilżyć włosy i zawinąć chustką, a następnie przykryć torebką plastykową na 2-3 godziny. Po 24 godzinach zmywamy włosy wodą z ciepłym octem i wyczesujemy gęstym grzebieniem moczonym w occie. Po tygodniu należy powtórzyć kurację.
WYCIĄG ALKOHOLOWY. Wyciąg alkoholowy uzyskujemy zalewając 100 g kwiatów 0,5-litrem spirytusu 70-procentowego. Przy zakażeniach świerzbowcem płyn taki można wcierać w skórę, a w przypadkach wszawicy we włosy.
Nalewka na wrotyczu wchodzi w skład płynu ARTEMISOL, który może być używany do leczenia wszawicy i świerzbu.
Zbiór i konserwacja
Kwiaty i liście wrotyczu zbieramy na początku kwitnienia. Należy szybko suszyć je, w miejscach ocienionych i przewiewnych. W suszarniach temperatura nie powinna przekraczać 30°C.
Substancje lecznicze
Wrotycz zawiera dość dużo olejku eterycznego, ponadto flawonoidy, garbniki i goryczki.