Koklusz, inaczej krztusiec, kiedyś był jedną z naczęstszych chorób dziecięcych, a obecnie należy do najrzadszych w związku z powszechnymi szczepieniami przeciwko tej chorobie. Wywołuje go bakteria Bordetella pertussis przenoszona przez kontakt z rzeczami chorego (ubrania, pościel) a także drogą kropelkową, przez ślinę czy wydzieliny z nosa, np. podczas kichania czy mówienia. Pierwszych objawów należy spodziewać się w przybliżeniu po tygodniu od momentu zarażenia.

[[OPENX]]

Początkowo choroba objawia się jak pospolite przeziębienie: katarem i stanem podgorączkowym, około 37°C. Po około 2 tygodniach pojawiają się napady uporczywego kaszlu, a po nim głębokie, świszczące wdechy, które rodzice opisują najczęściej jako "pianie koguta" czy zanoszenie się. Ataki kaszlu są bardzo silne, występują głównie w nocy i są dla dziecka dużym wysiłkiem. Dziecko ma wówczas kłopoty z oddychaniem, czasami może nawet sinieć. Często pojawia się u chorego odruch wymiotny i wykrztuszanie gęstej, ciągnącej się wydzieliny. Objawy te utrzymują się przez około 1,5 miesiąca. Powrót do całkowitego zdrowia po przebytej chorobie (od ustąpienia kaszlu) trwa około miesiąca.

Chorobie można zapobiegać przez szczepienia ochoronne (obowiązkowe w 2, 3, 5 i ok.16 miesiąca życia). Po przyjęciu szczepionki odporność na krztusiec utrzymuje się przez około 20 lat. Nieleczony koklusz może być groźny dla człowieka, powoduje bowiem trwałe uszkodzenie płuc, powtarzające się zapalenia oskrzeli, zapalenie ucha środkowego, groźne zapalenie płuc. Choroba atakując osoby starsze przebiega u nich spokojniej i łagodniej.

Chorobę wywołuje wirus, którym zarazić można się poprzez kontakt z chorą osobą. Przenoszony jest drogą kropelkową czyli podczas kichania czy kaszlu. Odra jest typową zakaźną chorobą wieku dziecięcego. Dotyka głównie dzieci z obniżoną odpornością, niedożywionych, z wadami serca i niemowląt. Chory może zakazić osoby w jego otoczeniu począwszy od wystąpienia u niego pierwszych objawów odry, aż do czwartego dnia po ustąpieniu wysypki.

Przebieg choroby wygląda następująco:

• Choroba rozpoczyna się katarem, bólem gardła, zapaleniem spojówek, gorączką, męczącym i suchym kaszlem.
• Pojawia się światłowstręt, obrzęk twarzy, wysypka na podniebieniu i białe plamki na wewnętrznej stronie policzków.
• Twarz dziecka wygląda jakby płakało przez dłuższy czas.
• Po 4-5 dniach zwykle rozpoczyna się charakterystyczna dla odry wysypka. Szerzy się od miejsca za uszami poprzez czoło, twarz, szyję aż do kończyn. Początkowo grube plamy zlewają się w całość, później powodują łuszczenie się skóry.
• Wraz z pojawieniem się plam następuje wzrost temperatury ciała i powiększenie się węzłów chłonnych. Opadająca temperatura jest sygnałem, że choroba dobiega końca.

Powikłania

Najczęstszymi powikłaniami odry są: zapalenie ucha środkowego, zapalenie płuc, zapalenie mózgu, rzadziej zapalenie krtani i tchawicy. Ich pojawienie się jest sygnalizowane poprzez ponowne podniesienie się temperatury ciała.

Leczenie

Leczenie odry nie wymaga stosowania antybiotyków (ponieważ jest to choroba wirusowa). Chore dzieci należy izolować.

W przypadku wystąpienia u dziecka objawów sugerujących odrę należy się skontaktować z pediatrą albo lekarzem pierwszego kontaktu.

Szczepienia

Szczepienia przeciwko odrze są obowiązkowe. W związku z tym choroba obecnie jest coraz rzadsza.