Autor: lek. med. spec. urolog Janusz Zajda
Kiedy i jak się badać?
Pacjenci z neurogenną dysfunkcją pęcherza wymagają szczegółowej opieki i okresowego wykonywania badań diagnostycznych. Są to m.in.: badania moczu. Może być ono wykonywane przez pacjenta za pomocą testów paskowych. Co 2 miesiące powinno być prawdziwe badanie moczu w laboratorium. Co 6 miesięcy powinno być wykonane USG układu moczowego. Musi ono jednak zawierać dodatkową informację, czyli kontrolę zalegania punikcji tzn. trzeba sprawdzić czy pacjent opróżnił pęcherz do końca. Czyli badanie USG z pełnym pęcherzem, następnie pacjent idzie do toalety, oddaje mocz, wraca i sprawdzamy czy opróżnił pęcherz do końca. To badanie może być uzupełnione przez proste badanie o nazwie flow, czyli przepływ. Jest to również badanie nieinwazyjne i polega na tym, że pacjent oddaje mocz do specjalnego naczynia, które jest wagą. W ten sposób określamy przyrost masy w czasie za pomocą wykresu. Kontrolujemy zaleganie punikcji i jest to bardzo istotne badanie. Raz w roku lekarz urolog powinien obejrzeć tego pacjenta, sprawdzić jego stan ogólny, jak również przejrzeć badania. Raz na 2 lata powinno być wykonane badanie urodynamiczne. Powinno być ono wykonywane u wszystkich pacjentów z neurogenną dysfunkcją pęcherza.
Czynniki ryzyka
Chciałbym następnie omówić czynniki ryzyka dotyczące pacjentów z neurogenną dysfunkcją pęcherza. Przede wszystkim czynnikiem ryzyka są infekcje połączone z gorączką. Następnie powtarzające się infekcje moczowe. Kryzysy nadciśnieniowe, to jest patologia, która się nazywa autonomiczna dysrefleksja, omówię to później. Wzrost objętości zalegającego moczu, czyli jeżeli pacjent po badaniu USG stwierdzi, że jest dużo więcej zalegającego moczu niż w poprzednim badaniu to jest patologia, która wymaga wyjaśnienia. Zmiany morfologiczne (kształt, budowa) w pęcherzu, czyli pojawiają się uchyłki. Następnie pojawienie się nowych lub nasilenie się istniejących problemów mikcyjnych. To wszystko są czynniki ryzyka.
Czym jest autonomiczna dysrefleksja?
A teraz dwa słowa o autonomicznej dysrefleksji. Jest to patologia, która dotyczy osób z dosyć wysokim uszkodzeniem rdzenia kręgowego (w odcinku szyjnym). Przy wypełnionym pęcherzu dochodzi do pobudzenia nerwu błędnego. W wyniku tego pobudzenia dochodzi do bardzo przykrych objawów takich jak uczucie gorąca, pocenie się, zlewnych potów, kołatania serca. Najbardziej groźny jest jednak wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Gdybyśmy takiemu pacjentowi w czasie takiego ataku sprawdzili ciśnienie krwi, to ono może wynosić 200 i więcej. Dlatego tacy pacjenci muszą być w sposób szczególny leczeni, traktowani w sposób wyjątkowy. Trzeba zlikwidować autonomiczną dysrefleksję. Mamy na to sposoby zarówno farmakologiczne, jak również operacyjne.
Autor: lek. med. spec. urolog Janusz Zajda