W ciągu ostatnich kilku lat problem zaparć stał się bardzo powszechny. Problem zaparć dotyczy 50 proc.  kobiet i 25 proc. mężczyzn. Przyjmuje się, że prawidłowo powinno oddawać się stolec od 3 razy na dzień do 3 razy na tydzień. Rzadsze wypróżnienia sugerują, że pacjent ma problemy z perystaltyką jelit.

Zaparcie (obstrukcja, zatwardzenie) jest to utrudnienie lub zbyt rzadkie oddawanie stolca.  Za zaparcie możemy uznać wypróżnianie się  rzadziej niż raz na 2 dni. Oddawane stolce są suche, są duże objętościowo, wypróżnienie sprawia ból i trudności. Mimo chęci oddania stolca chory musi użyć dużej siły, by wydalić stolec.

Przyczyną zaparć są bardzo często błędy żywieniowe. W dzisiejszych czasach większość ludzi spożywa za mało błonnika. Zalecane spożycie błonnika wynosi około 25-30 gramów. Tymczasem przeciętny człowiek spożywa tylko połowę zalecanej normy. Źródłem błonnika są warzywa, produkty pełnoziarniste, owoce. Błonnik pełni wiele funkcji w naszym organizmie: poprzez przyspieszanie perystaltyki i zwiększanie masy kałowej zapobiega zaparciom i biegunkom, obniża poziom złego cholesterolu we krwi, reguluje perystaltykę, poprawia pracę jelit, oczyszcza je, pobudza ich motorykę, przyspiesza pasaż treści pokarmowej.  Błonnik dodatkowo sprzyja rozwojowi korzystnej flory bakteryjnej w jelitach, tzw. przyjaznych  bakterii probiotycznych. Błonnik jest również niezbędny w procesie odchudzania, gdyż daje uczucie sytości. Modyfikując swoją dietę warto również zrezygnować z tłuszczów zwierzęcych i ciężkostrawnych potraw.

Co może pomóc na zaparcia:

•   Błonnik: pełnoziarniste pieczywo, kasze, ryż, śliwki, warzywa strączkowe, zielony groszek, seler
•   Kwasy organiczne: zsiadłe mleko, kefiry, jogurty, soki warzywne i owocowe, wino wytrawne, owoce cytrusowe, maślanka, suszone owoce
•   Płyny: soki owocowe, woda niegazowana
•   Czopki glicerynowe (można je podawać tylko kilka razy)

Staraj się również zwiększyć aktywność fizyczną. Ruch przyspiesza pasaż masy pokarmowej, pobudza perystaltykę i ułatwia wydalanie masy kałowej. W czasie wysiłku pij dużo wody, również w trakcie dnia staraj się wypić około 2 litrów płynów.

W wielu przypadkach nie ma potrzeby stosowania środków przeczyszczających. Należy pamiętać, że stosowanie takich środków może przynieść odwrotny efekt- dojdzie do rozleniwienia jelit i uzależnienia ich od środków pobudzających perystaltykę. Dobre efekty daje natomiast stosowanie domowych sposobów na zaparcia. Jednym z nich jest spożycie 3-4 sztuk suszonych śliwek, wcześniej namoczonych w wodzie. Równie dobre efekty daje zjedzenie 4 łyżek otrąb owsianych lub pszennych wymieszanych z jogurtem. W przypadku nasilenia zaparć zjedz kilka porcji warzyw i owoców- zawarty w nich błonnik sprawnie wymiecie strawione resztki pokarmowe i toksyny nagromadzone w jelitach. Innym znanym sposobem jest wypicie szklanki wody z łyżką miodu lub wypicie kefiru na czczo.

W wielu przypadkach przyczyną zaparć jest zbyt szybkie tempo życia, stres, brak czasu na spożycie pełnowartościowego posiłku. W codziennym natłoku zajęć nie zawsze mamy czas skorzystać z toalety- wtedy woda z masy pokarmowej zostaje wchłonięta, stolec staje się twardszy i następują trudności z wypróżnieniem.

Należy jednak pamiętać, że zaparcia (potocznie zwane obstrukcją czy zatwardzeniem) w głównej mierze spowodowane są zbyt małą podażą błonnika. Jeśli więc nie zmienimy swojej diety i nie wzbogacimy jej w błonnik to żadne leki nie dadzą oczekiwanych efektów.

Niestety zdarza się, że przyczyna zaparć jest bardziej skomplikowana. Inne przyczyny poza bledami dietetycznymi i brakiem ruchu to:  blizny w jelicie grubym, zwężenie obwodu jelit poprzez rozrost nowotworu, ucisk innych narządów na ścianę jelit, niedrożności jelitowe, zatrucia, zaparcia u osób starszych, wyniszczenie. W takich przypadkach niezbędna jest konsultacja lekarza i wdrożenie odpowiedniego leczenia.