Czy zastanawiałeś się kiedyś jak to jest smakować kolory czy widzieć dźwięki? Takie uczucia towarzyszą osobom, które dotnęła synestezja.

Autor: Monika Cyrta, spec. ds. zdrowia publicznego 

Zjawisko wymieszania się zmysłów znane jest od dawna. Cierpiący na synestezje człowiek odbiera daną rzecz jednocześnie kilkoma zmysłami. Na przykład smakuje dźwięki czy odczuwa zapach kolorów. 

Przez dłuższy czas sądzono, iż jest to choroba psychiczna, lub, że synestycy tak naprawdę nie istnieją, a wszystkie objawy są przez nich wymyślone. Nie jest to jednak prawdą. Jak pokazały liczne badania synestezja istnieje, choć naukowcy do końca nie potrafią wskazać jej przyczyny. Wiadomo tylko, że wynika ona z nieprawidłowości w przekazywaniu impulsów w obrębie mózgu. 

Gorzki zielony ? czyli co z czym się miesza

U osób z tą przypadłością wymieszaniu ulegają co najmniej dwa ze zmysłów. Kombinacje między wzrokiem, słuchem, smakiem, węchem i dotykiem bywają bardzo różne. Liczną grupę synestyków stanowią osoby, które kształt cyfr postrzegają w konkretnych kolorach (np. czwórki są czerwone, siódemki niebieskie, a dziewiątki pomarańczowe), a także Ci, którzy poszczególne nuty również widzą w postaci barw. Osoby takie twierdzą, że słysząc muzykę widzą jednocześnie całą gamę kolorów. Co ciekawe zjawisko to ułatwia naukę gry na instrumentach.

Często też występuje zjawisko odczuwania smaku w połączeniu z kolorem, bądź odwrotnie. Dlatego też niektórzy synestycy komponują dziwne połączenie potraw (np. mięso z lodami, twierdząc, że połączenie tych dwóch smaków daje piękny odcień błękitnego).

U kogo występuje najczęściej

W ciągu ostatnich lat wzrosło zainteresowanie naukowców zjawiskiem synestezji. Odkryli oni, że synestezja występuje częściej u kobiet, oraz u osób mających zdolności twórcze. Co ciekawe przypadłość jest rodzinna. Szacuje się , że zdolności do synestezji ma średnio  jedna  na dwieście osób. Najczęściej występuje wymieszanie zmysłu postrzegania kształtów z kolorami (np. wspomniane wcześniej przyporządkowanie barw kształtom cyfr czy liter). 

Autor: Monika Cyrta, spec. ds. zdrowia publicznego 

piśmiennictwo: V.S. Ramachandran, E.M. Hubbard, Brzmienie barw, smak kształtów [w] Świat nauki, czerwiec 2003