Psychopatia - jak rozpoznać zagrożenie? | Ochoroba.pl
17.09.2014 Dziś imieniny Franciszka, Lamberty, Narcyza


Ciało i umysł

Psychopatia - jak rozpoznać zagrożenie?

psychol
Słowo "psychopata" powszechnie kojarzy się z bezwzględnym, okrutnym człowiekiem. Często też mówiąc o psychopatach, mamy w myśli brutalnego i sadystycznego mordercę. Mało kto jednak jest świadom drugiej strony tego medalu.

Psychopatami są nie tylko brutalni zbrodniarze, ale również prawnicy i lekarze, naruszający notorycznie zasady etyki zawodowej lub pozbawieni prawa wykonywania zawodu, niektórzy politycy i biznesmeni, mężowie bijący swe żony, fałszerze, potentaci przemysłu narkotykowego, itd.

Psychopatia kształtuje się w wyniku interakcji czynników biologicznych i środowiskowych. Nawet, jeżeli dziecko posiada genetyczne predyspozycje do tego zaburzenia, nie oznacza to wcale, że w przyszłości stanie się ono psychopatą.  Równie ważne jest bowiem środowisko, w którym się ten młody człowiek wychowa oraz doświadczenia, jakie wyniesie z okresu dzieciństwa.
 

Psychopatę można rozpoznać na podstawie pewnych charakterystycznych cech i zachowań:
  1. powierzchowny urok: psychopaci często są dowcipni i elokwentni, potrafią doskonale zaprezentować się w dobrym świetle, bywają sympatyczni i pełni uroku;
  2. egocentryzm oraz przesadne, narcystyczne poczucie własnej wartości: psychopaci często sprawiają wrażenie aroganckich i wyniosłych, bezwstydnie pewnych siebie, zadufanych, apodyktycznych i zuchwałych; uwielbiają władać i sprawować pełną kontrolę; nie potrafią przyjąć i zaakceptować innego punktu widzenia, niż ich własny;
  3. brak wyrzutów sumienia lub poczucia winy: psychopaci są obojętni wobec tego, jakie szkody wyrządzają innym; nawet, jeśli wyrażają skruchę, to ich zachowanie i inne wypowiedzi temu przeczą;
  4. brak empatii: psychopaci traktują innych ludzi czysto instrumentalnie; jeśli wchodzą w związki, to tylko po to, by zaspokajać własne potrzeby (władzy, kontroli, itp.); ten chłód emocjonalny i uczuciowy objawia się zwykle w "pasożytowaniu" na innych i rażącym zaniedbywaniem najbliższych, itd.;
  5. skłonność do oszukiwania i manipulacji: psychopaci niezwykle sprawnie kłamią, manipulują i oszukują, zachowując przy tym "twarz pokerzysty"; kiedy psychopata przyłapany zostaje na kłamstwie, bardzo rzadko okazuje niepokój czy zakłopotanie; umiejętnie przekształca fakty tak, aby potwierdziły jego wcześniejsze kłamstwa; psychopaci wydają się być dumni ze swej umiejętności kłamania i często korzystają z niej dla samej przyjemności oszukiwania innych;
  6. płytkość uczuć: z jednej strony psychopaci są płytcy emocjonalnie i uczuciowo, beznamiętni, a z drugiej strony wykazują skłonność do dramatycznych, krótkotrwałych i powierzchownych demonstracji uczuć;
  7. impulsywność i słaba samokontrola: psychopaci nie zastanawiają się nad konsekwencjami własnych działań; są porywczy; na porażkę, rozczarowanie lub krytykę odpowiadają przemocą, agresją, groźbami; łatwo psychopatę obrazić, a gniew i złość mogą zostać wywołane nawet przez błahostkę; ich wybuchy, nawet skrajne, są krótkotrwałe, a podczas nich psychopata nie traci kontroli nad sobą; nawet w napadzie silnej złości dobrze wie, co robi;
  8. potrzeba stymulacji: psychopaci odczuwają permanentną i nadmierną potrzebę silnych doznań; bardzo często zaspokajają ją, łamiąc normy i zasady lub sięgając po środki psychoaktywne;
  9. brak poczucia odpowiedzialności: nieodpowiedzialność i niesolidność dotyczą każdego obszaru życia psychopaty; podjęte zobowiązania są mu obojętne i bez znaczenia; psychopata, który jest rodzicem, postrzega dziecko jako niedogodność; często dzieci psychopatów pozostawiane są same sobie lub oddawane pod opiekę nieodpowiednim osobom;
  10. niepokojące zachowanie w młodym wieku (uporczywe kłamstwa, oszustwa, kradzieże, podpalenia, wagary, przeszkadzanie na lekcjach, nadużywanie środków psychoaktywnych, wandalizm, agresja, przemoc, wczesna inicjacja seksualna, dręczenie zwierząt, itp.);
  11. antyspołeczne zachowanie w życiu dorosłym: psychopata uważa reguły życia społecznego za przeszkody, utrudniające mu realizacje własnych planów i zaspokajanie pragnień; dlatego łamie je i tworzy swoje własne (zachowania nieetyczne, niemoralne, krzywdzące dla innych i nieuczciwe).
Według badaczy wzrasta zagrożenie psychopatyzacji społecznej. Jasno i dobitnie wskazują na to statystyki przestępstw. Nie chodzi wyłącznie o brutalne morderstwa, ale także machinacje, oszustwa, manipulacje, itp.
Choć psychopaci są przekonani o swej wyższości i misji dziejowej, a ludzi traktują jak narzędzia do realizacji własnych pragnień i planów, otoczenie często spostrzega ich jako wytrawnych przedsiębiorców i osoby niezwykle charyzmatyczne. Społeczeństwo coraz bardziej toleruje
psychopatię, mimo, iż na co dzień zmaga się z jej skutkami. Każdego dnia bowiem dowiadujemy się o kolejnych oszustwach finansowych, o zabójstwach, o molestowaniu dzieci, itd. Zastanawiamy się, dlaczego to się wydarza. Jeszcze bardziej uderza wzrastająca liczba takich przestępstw. Dlatego ważne jest właściwe i szybkie rozpoznawanie zagrożenia. Skutecznie rozpoznając osoby psychopatyczne, mamy większe szanse uniknąć skutków ich działań.
Anna Pawluk
Psycholog
Piśmiennictwo
  • Hare R., D. (2006). Psychopaci są wśród nas. Kraków, Wydawnictwo Znak.
  • Millon T., Davis R. (2005). Zaburzenia osobowości we współczesnym
  • świecie. Warszawa, Instytut Psychologii Zdrowia, Polskie Towarzystwo
  • Psychologiczne.
  • Moir A., Jessel D. (1998). Zbrodnia rodzi się w mózgu. Zagadka
  • biologicznych uwarunkowań przestępczości. Warszawa, Książka i Wiedza.
  • Pospiszyl K. (2000). Psychopatia. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie Żak.
  • Radochoński M. (2000). Osobowość antyspołeczna. Geneza, rozwój i obraz
  • kliniczny. Rzeszów, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej.


Na ten temat:


Wiedza użytkowników:

badania (64)
choroby (415)
ćwiczenia (12)
diety (48)
intymnie (61)
leczenie (117)
lekarze (8)
leki (64)
operacje (10)
placówki (10)
porady (406)
prośby (1)
przepisy (58)
urazy (18)
wypadki (32)
zabiegi (36)




Realizacja stronki: openBIT