Nowotwory tarczycy są najczęstszymi nowotworami układu dokrewnego odpowiadającego za wydzielanie i odpowiednią regulację hormonów w organizmie. Rak ten występuje częściej u kobiet. Czynnikami sprzyjającymi pojawieniu się nowotworu są uwarunkowania genetyczne oraz promieniowanie jonizujące.

[[OPENX]]

Ze wszystkich postaci raka tarczycy wykrytych badaniami tylko 25 proc. wywołuje zauważalne dolegliwości. U chorych stwierdza się powiększenie tarczycy wraz z szybko rosnącymi guzkami tzw. wole guzkowe. Późnymi objawami choroby są: twarde wole o nierównej powierzchni i nie dające się przesunąć względem skóry, powiększenie węzłów chłonnych szyi lub okolicy nad obojczykiem, długo utrzymująca się chrypka, zespół Hornera (opadnięcie powieki, zwężenie źrenicy oka). Osoba z nowotworem tarczyc odczuwa bóle szyi, ucha, tylnej części głowy. Ma także problemy z połykaniem.

Rak tarczycy rozprzestrzenia się między innymi drogą krwi dając przerzuty do płuc i kości. Inna postać nowotworu przemieszcza się w naczyniach chłonnych przenosząc raka do węzłów chłonnych.

Nowotworami, które najczęściej dają przerzuty do tarczycy są rak jajników, piersi, płuc, czerniak złośliwy. Stany przedrakowe to wole guzowate, pojedynczy gruczolak, przebytwa w dzieciństwie radioterapia, uprzednio istniejąca nadczynność tarczycy. Zaniepokoić nas powinny nadczynność bądź niedoczynność gruczołu. Podstawą rozpoznania raka jest zawsze badanie tkanek pobranych z gruczołu.

Nadczynność tarczycy to stan zwiększone wydzielania hormonów tarczycowych. Do nadmiernego pobudzenia tarczycy mogą prowadzić różne czynniki (np. zapalenia tarczycy, zaburzenia funkcji przysadki mózgowej i podwzgórza). Czasem dochodzi także do przerostu tarczycy (nazywanego wolem - patrz: choroby hormonalne).

[[OPENX]]

U kobiet po okresie przekwitania najczęściej pojawia się wole guzkowe, czyli przerost tarczycy z jednoczesnym występowaniem w niej guzków. Niektóre z tych guzków zaczynają wydzielać nadmierne ilości hormonów tarczycy. Guzki zaczynają same wydzielać do krwi te same hormony co tarczyca. Nadczynność tarczycy objawia się kołataniem serca, bezsennością, uczuciem gorąca, zwiększoną potliwością. Chory jest niespokojny, nadmiernie ruchliwy, drżą mu ręce. Pojawiają się także biegunki, zbyt wysokie ciśnienie, łzawienie. U kobiet cykl miesiączkowy rozregulowuje się prowadząc nawet do niepłodności. Nadczynność tarczycy u osób starszych może wywołać tzw. depresję starczą. Nadmierne wydzielanie hormonów tarczy przyspiesza tak bardzo przemianę materii, iż chory mimo zwiększonego apetytu, chudnie.

Szczególną postacią nadczynności jest choroba Gravesa-Basedowa. Jest to choroba autoimunologiczna, czyli choroba w której są wytwarzane przez układ odpornościowy przeciwciała przeciwko komórkom tarczycy. Choroba ta ujawnia się po 35 roku życia. Kobiety zapadają na nią 5 razy częściej niż mężczyźni. W tym przypadku poza objawami nadczynności tarczycy pojawia się także charakterystyczny wytrzeszcz oczu.