Mianem aspiryna określa się popularnie preparaty zawierające pochodne kwasu acetylosalicylowego. Są to leki, które wykazują właściwości: przeciwzapalne, przeciw gorączkowe, przeciwbólowe i przeciwkrzepliwe. Ich potoczna nazwa wzięła się stąd, że firma Bayer, jako pierwsza wprowadziła ten lek pod nazwą ASPIRIN. Podobne w działaniu leki innych firm noszą nazwy: polopiryna, asprocol, acesal, acetisal, acyline, andol, aspro i in.

Sto lat temu w niemieckim laboratorium zsyntetyzowano kwas acetylosalicylowy, będący głównym składnikiem aspiryny. Aspiryna należy do dobrze sprawdzonych leków, co do których działania biologicznego i terapeutycznego nie ma wątpliwości. Zawarty w aspirynie kwas acetylosalicylowy może być jednak szkodliwy przy niektórych schorzeniach, a więc należy pamiętać, że długotrwałe leczenie aspiryną źle znoszą chorzy z czynną chorobą wrzodową; mogą u nich wystąpić krwawienia z przewodu pokarmowego.

Chorzy z zapaleniem błony śłuzowej i nieżytami żołądka powinni pamiętać, że aspirynę muszą przyjmować po jedzeniu, a nie na pusty żołądek.

Nie powinni stosować aspiryny ludzie ze skazami krwotocznymi i zaburzeniami krzepnięcia krwi. Nie zaleca się aspiryny dzieciom w przypadku chorób wirusowych, jak ospa wietrzna czy grypa.

Podawanie aspiryny dzieciom przez dłuższy okres czasu, powinno być uzgodnione z lekarzem.

Aspiryna nasila działanie leków przeciwzapalnych, przeciw gorączkowych i przeciwbólowych, ale może zmniejszać działanie niektórych niesterydowych leków przeciwzapalnych i leków powodujących wydalanie kwasu moczowego z organizmu. Jednoczesne stosowanie leków z obu tych grup zwiększa ryzyko uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego.

Aspiryna zwiększa działanie leków przeciwkrzepliwych, bo wypiera je z połączeń z białkami i w przypadku konieczności zastosowania aspiryny należy zmniejszyć dawki leków przeciwkrzepliwych. Aspiryna nasila działanie leków przeciwgruźliczych typu PAS.

Aspiryna potęguje działanie sulfonamidów i doustnych leków przeciwcukrzycowych, jak diabetol. Dlatego w przypadku konieczności stosowania obu leków, należy odpowiednio zmniejszać ich dawki. U ludzi z cukrzycą leczonych diabetolem po zażyciu aspiryny może wystąpić groźna dla życia hipoglikemia (niedocukrzenie).

Jednoczesne stosowanie aspiryny i kortykosterydów, jak enkorton, bardzo szybko prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego i owrzodzeń.

Aspiryna u chorych leczonych lekami nasercowymi, jak naparstnica, podnosi ich poziom we krwi i mogą wystąpić objawy ich przedawkowania.

Przyjmowanie leków nasennych z grupy barbituranów i leku przeciw nadciśnieniu tętniczemu, jak propranolol, zwiększa działanie aspiryny. Leki zobojętniające stosowane w chorobie wrzodowej zmniejszają wchłanianie aspiryny.

Jak z tego wynika, przyjmowanie aspiryny nie zawsze jest wskazane i powinno się skonsultować to z lekarzem zapisującym inne leki. Warto jeszcze zwrócić uwagę, że spożywanie alkoholu jednocześnie z aspiryną zwiększa ryzyko uszkodzenia błony śluzowej, co sprzyja wystąpieniu krwawienia z przewodu pokarmowego.

Wydawać by się mogło, że o aspirynie, leku znanym od prawie stu lat, wiadomo już wszystko. Tymczasem badania ostatnich lat potwierdziły niezbicie, że aspiryna systematycznie zażywana, codziennie lub co drugi dzień, w niewielkich dawkach (pół lub nawet ćwierć tabletki), może zmniejszać nawet o 25% niebezpieczeństwo zawałów serca i udarów mózgowych. Wykazano, i to z bardzo wysokim prawdopodobieństwem, że aspiryna zapobiega także zakrzepom żylnym i zatorom płuc, zwłaszcza u chorych długo leżących, np. po ciężkich zabiegach chirurgicznych.

Okazuje się także, że u tych, którzy przebyli w przeszłości zawał serca czy udar mózgowy, systematyczne podawanie małych dawek aspiryny skutecznie zapobiega ponownemu wystąpieniu tego rodzaju schorzeń.

U około 10 proc. dorosłych chorych na astmę oskrzelową po podaniu aspiryny lub innych niesterydowych leków przeciwzapalnych występuje skurcz oskrzeli i duszność; mówi się wtedy o tzw. astmie aspirynowej. Jej rozpoznanie opiera się na doustnych próbach prowokacyjnych z podawaniem wzrastających dawek aspiryny. Ostatnio także wykonuje się próby wziewne z użyciem acetylosalicylanu lizyny, preparatu firmy Bayer o nazwie Aspisol.

U chorych z tego rodzaju astmą stwierdza się często obecność polipów w nosie; skarżą się oni nieraz na migrenowe lub niemigrenowe bóle głowy.

Ludzie z tego typu astmą powinni unikać aspiryny i innych leków przeciwbólowych oraz zapoznać się z listą leków, których należy unikać, aby niepotrzebnie nie narażać się na napady duszności i wystąpienie całego zespołu chorobowego wymagającego leczenia specjalistycznego.

W Polsce niektóre ośrodki lecznicze prowadzą odczulanie tego typu nadwrażliwości na aspirynę.