Koklusz, inaczej krztusiec, kiedyś był jedną z naczęstszych chorób dziecięcych, a obecnie należy do najrzadszych w związku z powszechnymi szczepieniami przeciwko tej chorobie. Wywołuje go bakteria Bordetella pertussis przenoszona przez kontakt z rzeczami chorego (ubrania, pościel) a także drogą kropelkową, przez ślinę czy wydzieliny z nosa, np. podczas kichania czy mówienia. Pierwszych objawów należy spodziewać się w przybliżeniu po tygodniu od momentu zarażenia.

[[OPENX]]

Początkowo choroba objawia się jak pospolite przeziębienie: katarem i stanem podgorączkowym, około 37°C. Po około 2 tygodniach pojawiają się napady uporczywego kaszlu, a po nim głębokie, świszczące wdechy, które rodzice opisują najczęściej jako "pianie koguta" czy zanoszenie się. Ataki kaszlu są bardzo silne, występują głównie w nocy i są dla dziecka dużym wysiłkiem. Dziecko ma wówczas kłopoty z oddychaniem, czasami może nawet sinieć. Często pojawia się u chorego odruch wymiotny i wykrztuszanie gęstej, ciągnącej się wydzieliny. Objawy te utrzymują się przez około 1,5 miesiąca. Powrót do całkowitego zdrowia po przebytej chorobie (od ustąpienia kaszlu) trwa około miesiąca.

Chorobie można zapobiegać przez szczepienia ochoronne (obowiązkowe w 2, 3, 5 i ok.16 miesiąca życia). Po przyjęciu szczepionki odporność na krztusiec utrzymuje się przez około 20 lat. Nieleczony koklusz może być groźny dla człowieka, powoduje bowiem trwałe uszkodzenie płuc, powtarzające się zapalenia oskrzeli, zapalenie ucha środkowego, groźne zapalenie płuc. Choroba atakując osoby starsze przebiega u nich spokojniej i łagodniej.

Chorobę wywołuje wirus, którym zarazić można się poprzez kontakt z chorą osobą. Przenoszony jest drogą kropelkową czyli podczas kichania czy kaszlu. Odra jest typową zakaźną chorobą wieku dziecięcego. Dotyka głównie dzieci z obniżoną odpornością, niedożywionych, z wadami serca i niemowląt. Chory może zakazić osoby w jego otoczeniu począwszy od wystąpienia u niego pierwszych objawów odry, aż do czwartego dnia po ustąpieniu wysypki.

Przebieg choroby wygląda następująco:

• Choroba rozpoczyna się katarem, bólem gardła, zapaleniem spojówek, gorączką, męczącym i suchym kaszlem.
• Pojawia się światłowstręt, obrzęk twarzy, wysypka na podniebieniu i białe plamki na wewnętrznej stronie policzków.
• Twarz dziecka wygląda jakby płakało przez dłuższy czas.
• Po 4-5 dniach zwykle rozpoczyna się charakterystyczna dla odry wysypka. Szerzy się od miejsca za uszami poprzez czoło, twarz, szyję aż do kończyn. Początkowo grube plamy zlewają się w całość, później powodują łuszczenie się skóry.
• Wraz z pojawieniem się plam następuje wzrost temperatury ciała i powiększenie się węzłów chłonnych. Opadająca temperatura jest sygnałem, że choroba dobiega końca.

Powikłania

Najczęstszymi powikłaniami odry są: zapalenie ucha środkowego, zapalenie płuc, zapalenie mózgu, rzadziej zapalenie krtani i tchawicy. Ich pojawienie się jest sygnalizowane poprzez ponowne podniesienie się temperatury ciała.

Leczenie

Leczenie odry nie wymaga stosowania antybiotyków (ponieważ jest to choroba wirusowa). Chore dzieci należy izolować.

W przypadku wystąpienia u dziecka objawów sugerujących odrę należy się skontaktować z pediatrą albo lekarzem pierwszego kontaktu.

Szczepienia

Szczepienia przeciwko odrze są obowiązkowe. W związku z tym choroba obecnie jest coraz rzadsza.

Chlamydiozę wywołuje bakteria o nazwie Chlamydia trachomatis obecna w wydzielinie z cewki moczowej i z szyjki macicy osób zakażonych. Chlamydioza jest najbardziej rozpowszechnioną chorobą przenoszoną drogą płciową. Wywołuje zapalenie cewki moczowej u mężczyzn oraz zapalenie narządów rozrodczych u kobiet.

Większość zakażeń przebiega bez objawów ze względu na długi czas wylęgania się bakterii w organizmie człowieka tj. od 2 do 5 tygodni od zarażenia. Czasami osoby zarażone odczuwają ból w czasie oddawania moczu. U mężczyzn choroba objawić się może poprzez pojawienie się nieprawidłowej wydzieliny z cewki moczowej, najczęściej mało obfitej i śluzowo-ropnej. Kobiety skarżą się na upławy, pieczenie przy oddawaniu moczu, pobolewania w dolnej części brzucha, krwawienia występujące między miesiączkami a także wydłużenie czasu trwania miesiączki.

Zakażenie Chlamydią trachomatis u kobiety ciężarnej może być przyczyną poronienia. Natomiast zakażenie dziecka w czasie porodu prowadzić może do zapalenia płuc lub oczu. W przypadku nie podjęcia leczenia choroby u mężczyzn dojść może do zapalenia najądrza (objawiające się obrzękiem i tkliwością jąder) i dalej do niepłodności. U kobiet prowadzi do zapalenia jajników.

Leczenie najczęściej wymaga długotrwałego leczenia odpowiednio dobranymi antybiotykami. 

Zapalenie płuc to choroba dotykająca tkanki płucnej. Zmiany mogą objąć cały narządu bądź tylko jego część. Przyczyną zapalenia płuc mogą być zakażenia bakteriami, wirusami czy grzybami.

Szczególnym przypadkiem jest zachłystowa postać zapalenia płuc. Powoduje ją przedostanie się płynów, pokarmów, wymiocin lub krwi do oskrzeli, czyli potoczne zakrztuszenie się czymś. Najczęściej zdarza się to u chorych nieprzytomnych, szczególnie z osłabionym odruchem kaszlowym.

[[OPENX]]

Najczęściej chorują dzieci poniżej 5 roku życia i dorośli powyżej 65 roku życia.

Typowymi objawami zapalenia płuc są:

- kaszel

- duszność

- wykrztuszanie plwociny z ropą

- gorączka (zwykle powyżej 38 stopni)

- dreszcze

- bóle w klatce piersiowej nasilające się podczas kaszlu lub wykonywaniu głębszego oddechu

- objawy nietypowe: bóle mięśniowe, suchy kaszel, tzw. ?przedłużająca się grypa"

Choroba w zależności od czynnika wywołującego trwa od kilku do kilkudziesięciu dni (około 3-4 tygodnie).

U chorych leżących zapobieganie zapaleniom płuc polega na oklepywaniu klatki piersowiej oraz na dokładnej dezynfekcji sprzętów w szpitalach.

Powikłaniem zapaleń płuc jest najczęściej zapalenie opłucnej, czyli tkanki otaczającej płuca. W razie wystąpienia objawów dolegliwości sugerujących zapelenie płuc należy zgłosić się do lekarza rodzinnego lub pulmonologa. W stanach nagłych, przy bardzo wysokiej gorączce, należy wezwać pogotowie ratunkowe.