Kamienie
żółciowe powstają przede wszystkim z cholesterolu
i zawierają niewielkie domieszki soli wapnia, sodu i magnezu. Dlatego
zagrożone są nią osoby o podwyższonym poziomie cholesterolu. Choroba rozwija
się powoli, początkowo nie odczuwa się objawów. Dolegliwości towarzyszą dopiero
stanom zapalnym w drogach żółciowych, które pojawiają się w związku z obecnością
kamieni.
Na kamicę żółciową - bo tak się nazywa choroba, w której występują
kamienie żółciowe - najczęściej chorują kobiety po 40. roku życia, które
rodziły (szczególnie otyłe). Równie często cierpią na nią otyli mężczyźni.
Jej rozwojowi sprzyjają
zaburzenia gospodarki tłuszczowej w organizmie takie jak:
-
podwyższony poziom trójglicerydów,
-
ciąża,
-
zaburzenia hormonalne i inne.
Kamienie tworzą się, gdy ulegają
zmianie właściwości żółci, ochronnego śluzu ifosfolipidów; czasem mają związek
z infekcjami dróg żółciowych.
Na powstanie kamicy żółciowej
wpływ ma też zła dieta (np. spożywanie ciężkich i tłustych pokarmów).
Leczenie
Najczęstszym
sposobem leczenia jest operacyjne
usunięcie pęcherzyka żółciowego wraz z kamieniami żółciowymi. Istnieją też
sposoby mniej radykalne, które skutkują, gdy są zastosowane dostatecznie
wcześnie; na przykład rozpuszczanie zalegających złogów, z których tworzą się
kamienie, przy pomocy leków zawierających kwasy żółciowe. Jeśli przewód, którym
żółć dopływa do pęcherzyka żółciowego, jest drożny, a same złogi niezbyt duże,
to po kilku miesiącach leczenia złogi mogą ulec rozpuszczeniu. Jeśli nie jest
drożny - to rozpuszczanie kamieni może nie dać rezultatu i wówczas konieczny jest
zabieg chirurgiczny.
Tradycyjne operacyjne usuwanie
kamieni żółciowych bywa ostatnio zastępowane przez usuwanie kamieni bez
konieczności otwierania jamy brzusznej. Z niewielkim nacięciem powłok i z
użyciem fiberoskopu można dotrzeć do pęcherzyka żółciowego, w którym znajdują
się kamienie. Tym sposobem może być leczonych nawet do 90 proc. chorych.
Najnowszą metodą leczenia jest
rozbijanie kamieni żółciowych przy pomocy ultradźwięków, bądź fali
uderzeniowej. Niestety wciąż nie wszystkie placówki służby zdrowia dysponują
potrzebną do tej metody aparaturą.
Nie leczona przez wiele lat kamica
może doprowadzić do uszkodzenia wątroby i trzustki.
Lepiej
zapobiegać niż leczyć
Możliwość nawrotów choroby
(nawet po usunięciu pęcherzyka żółciowego) nakazuje usunąć z organizmu
przyczyny zaburzeń gospodarki tłuszczowej prowadzących do powstawania kamieni.
Z tego też powodu osoby z podwyższonym poziomem cholesterolu powinny zachowywać
wymaganą dietę i przyjmować zalecane leki, a jeżeli piją kawę, to powinny ją
odpowiednio parzyć.
Zapobieganie i
leczenie kamicy żółciowej jest znacznie skuteczniejsze, gdy w żywieniu stosuje
się bogatą w błonnik dietę wegetariańską. Niezdecydowani na takie rozwiązanie
mogą dodawać do każdego posiłku otręby pszenne lub owsiane.