Dur wywołuje bakteria Rickettsia. Jeśli jest to Rickettsia prowazekii źródłem zakażania może być człowiek, wesz odzieżowa (rzadziej głowowa). Bakterie znajdują się w kale wszy i są wcierane w skórę poprzez drapanie. Choroba powoduje zmiany w naczyniach krwionośnych, sercu, układzie nerwowym i gruczołach dokrewnych (wydzielają hormony). Po około 2 tygodniach od zarażenia pojawiają się dreszcze, wysoka gorączka i bóle głowy.

[[OPENX]]

Obecne są także nudności i wymioty. Twarz staje się czerwona i obrzęknięta. Po około 5 dniach od wystąpienia tych dolegliwości u chorego pojawia się drobna wysypka, w postaci plam lub grudek. Najczęściej pojawia się na brzuchu, klatce piersiowej i w okolicach zgięcia łokcia. Jednocześnie zarażona osoba ma omamy, jest znacznie osłabiona. Choroba trwa około 1,5 miesiąca. Po jej przebyciu człowiek uzyskuje stałą odporność. Drugi typ choroby wywołuje bakteria Rickettsia typhi. Źródłem zakażenia jest szczur lub inne małe gryzonie, a bakterię przenosi pchła szczurza.

Leczenie zawsze powinno przebiegać w szpitalu zakaźnym. Zapobieganie polega na utrzymywaniu higieny osobistej, izolacji chorych.

Należy do dziecięcych, wirusowych chorób zakaźnych. Kilka lat temu w Polsce wprowadzono obowiązkowe szczepienia przeciwko różyczce. Jest niebezpieczna dla kobiet w ciąży, ponieważ może spowodować uszkodzenie płodu.

[[OPENX]]

Różyczka jest wysypkową chorobą zakaźną wieku dziecięcego z reguły o łagodnym przebiegu. W razie wystąpienia zakażenia we wczesnym okresie ciąży może dojść do uszkodzenia płodu. Czynnikiem wywołującym różyczkę jest wirus RNA. Rezerwuarem wirusa jest chory człowiek, a materiałem zakaźnym wydzielina z jamy nosowo-gardłowej. Zakażenie przenosi się drogą kropelkową lub przez bezpośredni kontakt z materiałem zakaźnym. Okres, w którym osoba chora może zarażać otoczenie wynosi 14 dni, 6-7 dni przed i do 8 dni po ujawnieniu się objawów infekcji. W Polsce po wprowadzeniu obowiązkowej szczepionki liczba zachorowań na różyczkę z roku na rok maleje.

Rozwój objawów

Okres wylęgania różyczki wynosi przeciętnie 17 dni. U dorosłych pojawiają się wówczas objawy zwiastunowe zakażenia: złe samopoczucie, bóle mięśniowo-stawowe, bóle głowy, zapalenie spojówek, powiększenie węzłów chłonnych. U dzieci pierwszym objawem jest często wysypka. Bladoróżowa, drobnoplamista wysypka pojawia się początkowo na czole i twarzy a następnie w ciągu 24 godzin rozprzestrzenia się na tułów i kończyny. Stwierdza się nieznacznie podwyższoną temperaturę ciała oraz powiększenie węzłów chłonnych. Zmiany skórne ustępują po 1-5 dniach nie pozostawiając śladów. W przebiegu różyczki zdarzają się powikłania: zapalenia stawów, skaza krwotoczna i bardzo rzadko zapalenie mózgu.

Szczepienia

Nie ma leczenia przyczynowego różyczki. Szczepienie przeciwko różyczce do 24 h od narażenia na zakażenie może uchronić, lecz nie zawsze uchroni, przed zachorowaniem.

W Polsce szczepi się dzieci przeciwko różyczce w wieku 13-15 miesięcy razem ze szczepieniem przeciwko odrze i śwince. Dawki przypominające powinne być podawane co 5-7 lat. Szczególne wskazania do immunizacji mają kobiety w wieku rozrodczym, zwłaszcza planujące ciążę, które nie były szczepione na różyczkę. Po podaniu szczepionki taka kobieta nie powinna zachodzić w ciążę przed upływem 3 miesięcy od szczepienia.

Chorobę wywołuje wirus, którym zarazić można się poprzez kontakt z chorą osobą. Przenoszony jest drogą kropelkową czyli podczas kichania czy kaszlu. Odra jest typową zakaźną chorobą wieku dziecięcego. Dotyka głównie dzieci z obniżoną odpornością, niedożywionych, z wadami serca i niemowląt. Chory może zakazić osoby w jego otoczeniu począwszy od wystąpienia u niego pierwszych objawów odry, aż do czwartego dnia po ustąpieniu wysypki.

Przebieg choroby wygląda następująco:

• Choroba rozpoczyna się katarem, bólem gardła, zapaleniem spojówek, gorączką, męczącym i suchym kaszlem.
• Pojawia się światłowstręt, obrzęk twarzy, wysypka na podniebieniu i białe plamki na wewnętrznej stronie policzków.
• Twarz dziecka wygląda jakby płakało przez dłuższy czas.
• Po 4-5 dniach zwykle rozpoczyna się charakterystyczna dla odry wysypka. Szerzy się od miejsca za uszami poprzez czoło, twarz, szyję aż do kończyn. Początkowo grube plamy zlewają się w całość, później powodują łuszczenie się skóry.
• Wraz z pojawieniem się plam następuje wzrost temperatury ciała i powiększenie się węzłów chłonnych. Opadająca temperatura jest sygnałem, że choroba dobiega końca.

Powikłania

Najczęstszymi powikłaniami odry są: zapalenie ucha środkowego, zapalenie płuc, zapalenie mózgu, rzadziej zapalenie krtani i tchawicy. Ich pojawienie się jest sygnalizowane poprzez ponowne podniesienie się temperatury ciała.

Leczenie

Leczenie odry nie wymaga stosowania antybiotyków (ponieważ jest to choroba wirusowa). Chore dzieci należy izolować.

W przypadku wystąpienia u dziecka objawów sugerujących odrę należy się skontaktować z pediatrą albo lekarzem pierwszego kontaktu.

Szczepienia

Szczepienia przeciwko odrze są obowiązkowe. W związku z tym choroba obecnie jest coraz rzadsza.

Ospa prawdziwa to tzw. ospa czarna. Jest to choroba zakaźna wywoływana przez wirusa ospy prawdziwej. Najczęstsza postać jest łagodna, niegroźna dla człowieka. Postać krwotoczna przebiega bardzo ostro i zawsze kończy się zgonem. Odmiana złośliwa to ta, w której nie pojawiają się strupki. Chorobę przenosi człowiek poprzez ślinę i wydzielinę z nosa. Czasami zdarza się, iż osoba zaraża się przez bezpośredni kontakt ze zmianami na skórze chorego, wydzieliną z pęcherzyków, bielizną, pościelą, itd. Chory zaraża innych od momentu pojawienia się u niego gorączki.

[[OPENX]]

Pierwsze objawy pojawiają się po około dziewięciu dniach od momentu zakażenia. Są to głównie gorączka, osłabienie i uczucie rozbicia. Wirusy zakażają komórki drobnych naczyń krwionośnych skóry i błon śluzowych. Wtedy do objawów dołączają złe samopoczucie, dreszcze, wymioty, ból głowy i pleców. Dalej, po około 2-3 dniach, pojawia się charakterystyczna, plamkowo- grudkowa wysypka, przechodząca następnie w pęcherzyki. Po kolejnych 10 dniach pęcherzyki przeradzają się w strupy, które samoistnie odpadają, pozostawiając blizny.

Powikłania w ospie prawdziwej występują rzadko. Do zgonu dochodzi zwykle u osób w drugim tygodniu od momentu zakażenia. Przed zachorowaniem na ospę skutecznie chronią odpowiednie szczepionki.

Jest to reakcja alergiczna, która rozwija się pod wpływem promieni słonecznych. Może być ona ostra lub przewlekła.