Jeszcze kilka lat temu
dysleksja uważana była za dziwną, niespotykaną przypadłość, bardziej kojarzoną
z lenistwem niż z faktyczna chorobą. Obecnie do jednej klasy uczęszcza nawet
kilku uczniów z zaświadczeniem stwierdzającym tą chorobę. Mimo, że problem stał
się tak powszechny, dla wielu dysleksja wciąż kojarzona jest tylko ze szkolnymi
błędami ortograficznymi.
Dysleksja rozwojowa, czyli
specyficzne trudności w nauce czytania i pisania to zaburzenie objawiające się trudnościami w nauce
czytania i pisania, mimo stosowania standardowych metod nauczania Jest ona spowodowana
zaburzeniami podstawowych funkcji poznawczych wzrokowych, słuchowych i
percepcyjno motorycznych, co często uwarunkowane jest
genetycznie.
Miejsce
dysleksji w naszym życiu.
Na temat dysleksji zostało
napisane i powiedziane w ostatnich latach mało i dużo zarazem. Dużo o
tyle, że problem jako taki został rozpoznany, zdefiniowany i uzyskał
pewną rangę w przepisach prawa oświatowego mając przełożenie na określone ulgi
i przywileje ucznia dyslektycznego w systemie szkolnym. Mało - ponieważ
zjawisko w dalszym ciągu jest nierozpoznawalne w niektórych indywidualnych
przypadkach, rozpoznawalne zbyt późno, czyli przeważnie wtedy, gdy przejawia
się w postaci mniejszych lub większych trudności szkolnych dziecka.
Wielu rodziców jeszcze w ogóle
nie zetknęło się z określeniem dysleksja i zupełnie nie rozumie co to
pojęcie znaczy. Często również nauczyciele istoty tego problemu nie
rozumieją w związku z czym postrzegają trudności uczniów w kategorii ich
lenistwa, a nie dysfunkcji, uniemożliwiających sprostanie wymaganiom.
Rozpoznanie
Zgromadzona
do tej pory wiedza, wykorzystana w odpowiedni sposób, umożliwia wczesne
wykrycie dysleksji. Dysleksję rozpoznaje się porównując zachowania dziecka do
opracowanych i opisanych w literaturze symptomów występujących w kolejnych
stadiach rozwoju dziecka.
Pierwsze
objawy, czyli opóźniony lub nietypowy rozwój ruchowy możemy zauważyć już w
wieku niemowlęcym, kiedy dziecko nie raczkuje lub ma trudności z utrzymaniem
równowagi w pozycji siedzącej.
Podobnie
w wieku 2-3 lat, pojawiają się trudności manualne, mała sprawność w
zakresie samoobsługi i zabawach a także opóźniony rozwój mowy.
Symptomami dysleksji, które
ujawniają się w wieku przedszkolnym jest przede wszystkim niska sprawność
ruchowa. Dziecko sprawia problemy czynności związane z zabawą i nauką takie
jak: budowanie z klocków, rysowanie, układanie puzzli czy nauka jazdy na
rowerku trzykołowym. Ważnym objawem jest opóźniona laterencja, czyli brak
przejawów preferencji jednej ręki.
U starszych dzieci pojawia się
wadliwa wymowa (np. przestawianie głosek i sylab, błędy w budowaniu wypowiedzi,
błędy gramatyczne) oraz trudności w nauce czytania.
U wielu dzieci dysleksje zauważa
się dopiero w szkole.
Leczenie
W
przypadku podejrzeń, że dziecko jest dyslektykiem, najlepiej zwrócić się o pomoc do specjalisty;
logopedy, psychologa.
Należy pamiętać, że dziecko nie
musi czekać na zdiagnozowanie dysleksji rozwojowej, aby uczestniczyć w zajęciach terapii. Już zaliczenie do tzw. grupy ryzyka
dysleksji jest wystarczającym powodem do podjęcia pracy z dzieckiem. Zajęcia te
mają charakter stymulujący rozwój intelektualny i poznawczy. W leczeniu
dysleksji obowiązuje zasada: im
wcześniej, tym lepiej.
W leczeniu dobre rezultaty
przynosi terapia logopedyczna z elementami Dennisona bądź terapia integracji
sensorycznej.
Sylwia Więconek Piątek
Neurologopeda