Celiakia. Choroba trzewna. | Ochoroba.pl
21.10.2014 Dziś imieniny Celiny, Hilarego, Janusza


Celiakia. Choroba trzewna.

kobieta pszenica1

Najczęściej wykrywa się ją między 9 a 24 miesiącem życia dziecka, lecz może dotyczyć również dorosłych.

 

Autor: Marta Kielak,

licencjonowany dietetyk

Celiakia jest chorobą trzewną, polegającą na nietolerancji glutenu. Ten związek białkowy występuje w zbożach, a jego frakcje (gliadyna, sekalina, avenina, hordeina) powodują zniszczenie kosmków jelitowych. Gluten jest białkiem zawartym w pszenicy, owsie, jęczmieniu, życie, orkiszu i pszenżycie.

Wyróżniamy trzy typy celiakii: jawną, niemą i ukrytą. Różnią się one między sobą objawami choroby.

 

Jawna (pełnoobjawowa), w której głównymi objawami są:

  • zahamowanie wzrostu i masy ciała,
  • przewlekła biegunka,
  • zmiany w zachowaniu,
  • wzdęty brzuch.

Ukryta (utajona, zwana też latentną)

Ta postać celiakii objawia się obecnością przeciwciał (IgAEmA), ale kosmki jelitowe są w nienaruszonym stanie. Należy monitorować postępy choroby, gdyż może rozwinąć się w każdym momencie.

Niema (ubogoobjawowa)

Występuje 7 razy częściej niż jawna. Zmiany chorobowe dotyczą głównie jelita cienkiego. Niestety jest trudna do wykrycia, gdyż daje niespecyficzne objawy i jest mylona z innymi schorzeniami. W jej przypadku może wystąpić:

  • niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • wczesna osteoporoza, bóle kości i stawów,
  • podwyższony poziom cholesterolu,
  • afty i wrzodziejące zapalenia jamy ustnej,
  • niedorozwój szkliwa zębowego,
  • zaburzenia neurologiczne, m.in. uporczywe bóle głowy,
  • poronienia, problemy z płodnością.

Pełne zdiagnozowanie choroby wymaga jednak badań diagnostycznych. W tym celu przeprowadza się:

  1. Biopsję jelita w celu sprawdzenia stopnia zaniku kosmków jelitowych
  2. Pobranie krwi żylnej dla stwierdzenia obecności przeciwciał (IgAEmA i IgGEmA)
  3. Obserwuje się ustąpienie objawów po wprowadzeniu diety bezglutenowej.

Chociaż najczęściej stwierdza się ją we wczesnym dzieciństwie, czasem celiakia ujawnia się dopiero między 40 a 70 rokiem życia. U mężczyzn pojawia się wtedy: osteoporoza, niedokrwistość, biegunki, zaparcia lub inne choroby o podłożu autoimmunologicznym. U kobiet natomiast może nastąpić brak miesiączki, nawracające afty, depresja lub obniżenie nastroju.

Przyczyny

Istnieje kilka teorii dotyczących przyczyn celiakii. Obecnie trudno jednoznacznie określić, która z nich właściwie opisuje przyczyny wystąpienia tej choroby. Twierdzi się, że przyczyną może być:

  • brak enzymu rozkładającego gluten w jelitach,
  • reakcja alergiczna na gluten,
  • nieprawidłowa budowa kosmków jelitowych,
  • wirus.

Leczenie

Najważniejszym elementem leczenia jest prawidłowo skonstruowana dieta. Podstawową zasadą tej diety jest wykluczenie ze spożycia pszenicy, jęczmienia, owsa i żyta. Dotyczy to również przetworów i produktów spożywczych zawierających dodatek tych zbóż.

Zabronione są w diecie:

  • pszenica, mąka pszenna, otręby pszenne, kasza manna, bułka tarta,
  • żyto, mąka żytnia,
  • owies, płatki owsiane, kasza owsiana,
  • jęczmień, kasza jęczmienna (pęczak, perłowa, łamana), słód jęczmienny,
  • kamut,
  • kus - kus,
  • kawa zbożowa,
  • piwo, whiskey,
  • czekolada, guma do żucia.

Dozwolone:

  • ryż (również dziki), komosa ryżowa, mąka i skrobia ryżowa, płatki ryżowe,
  • kukurydza, skrobia i mąka kukurydziana,
  • popcorn,
  • gryka, mąka i kasza gryczana,
  • ziemniaki, mąka i skrobia ziemniaczana,
  • proso, mąka i kasza jaglana,
  • sezam, soja, amarantus,
  • sago,
  • tapioka, mąka tapiokowa,
  • maniok, mąka maniokowa,
  • kasztany jadalne, mąka kasztanowa.

Uwaga!

Wytłuszczone produkty mogą być zanieczyszczone glutenem, dlatego są warunkowo dozwolone. Nie są oznaczone na opakowaniu jako bezglutenowe.

Nieprzestrzeganie powyżej przedstawionych zaleceń żywieniowych może prowadzić do ciężkiego niedożywienia i powikłań ogólnoustrojowych. Ograniczone przyswajanie wapnia w jelicie cienkim daje objawy wczesnej osteoporozy, natomiast niedobór żelaza skutkuje ciężką anemią. Innym groźnym powikłaniem tej choroby może być nowotwór jelita cienkiego. Możliwe są też zaburzenia pracy wątroby i nerek

Osoby chore na celiakię powinny zwrócić szczególną uwagę na produkty i gotowe dania, które mogą zawierać dodatek glutenu, np. gotowe sosy obiadowe, konserwy rybne, podroby, makarony czy nabiał. Powinny one dokładnie czytać skład produktów spożywczych na etykietach i nie spożywać produktów nieznanego lub wątpliwego pochodzenia. Niebezpieczne jest spożywanie posiłków w restauracjach, stołówkach, barach szybkiej obsługi.

Jednocześnie na rynku jest wiele produktów bezpiecznych i całkowicie wolnych od glutenu. Opatrzone są one międzynarodowym symbolem przekreślonego kłosa lub hasłem ?produkt bezglutenowy - gluten free".

Warto wiedzieć, że u niemowląt i dzieci chorych na celiakię możne pojawić się także nietolerancja laktozy i alergia na białko mleka krowiego. Stosuje się wówczas mieszanki bezglutenowe i bezmleczne takie jak ProSobee, Pregestimil, Nutramigen i Isomil.



Na ten temat:


Wiedza użytkowników:

badania (64)
choroby (415)
ćwiczenia (12)
diety (48)
intymnie (61)
leczenie (117)
lekarze (8)
leki (64)
operacje (10)
placówki (10)
porady (406)
prośby (1)
przepisy (58)
urazy (18)
wypadki (32)
zabiegi (36)




Realizacja stronki: openBIT