Wiadomości ogólne

Borówka czernica rośnie na terenie całego kraju. Występuje lasach, zwłaszcza w borach iglastych. Popularnie jest nazywana czarną jagodą, co bierze się z ciemnej barwy owoców. Niekiedy bywa nazywana: jagodziną, czernicą lub borownią.

Działanie lecznicze

SUROWCE LECZNICZE: owoce i liście borówki czernicy.

DZIAŁANIE LECZNICZE: owoce - przeciwbiegunkowe, przeciwkrwotoczne, dezynfekujące, przeciwrobacze; liście - przeciwbiegunkowe, przeciwcukrzycowe.

Od wieków używano owoców borówki czernicy (jagody) przeciwko biegunkom. Zawarte w tych owocach substancje czynne:

Warto wiedzieć, że znajdujące się w owocach borówki czernicy karotenoidy poprawiają widzenie, zwłaszcza w nocy. Wiążą one także toksyny bakterii oraz inne toksyny w przewodzie pokarmowym.

Z kolei świeże owoce mogą być pomocne w walce z glistami i owsikami. Poza tym u ludzi starszych i prowadzących siedzący tryb życia wykazują one działanie regulujące wypróżnienia. Przykładane na skórę rozgniecione owoce mogą być dobrym lekiem w chorobach skóry (np. wyprysku).

Liście borówki czernicy, dzięki zawartości garbników, są skutecznym lekiem w biegunkach i nieżytach jelit. Są one zalecane przede wszystkim dla najmłodszych dzieci i niemowląt. Wywary z nich mogą być używane do lewatyw w walce z owsikami.

W liściach borówki obecna jest substancja obniżająca poziom cukru we krwi. Dlatego można ją stosować przy leczeniu cukrzycy, zwłaszcza w jej wcześniejszych czy łagodniejszych postaciach. Należy jednak pamiętać, że liście borówki czernicy mogą być jedynie lekiem uzupełniają­cym w leczeniu cukrzycy, a ich przyjmowanie powinno być uzgodnione z lekarzem prowadzącym leczenie. Niemniej warto wiedzieć, że ich dłuższe stosowanie może pozwolić (za zgodą lekarza) zmniejszyć dawki innych leków.

Przepisy stosowania

ODWAR Z OWOCÓW. Przygotowujemy go w następujący sposób: do odpowiedniego naczynia wrzucamy 1 łyżkę suszonych owoców i zalewamy ją 1 szklanką wody. Całość gotujemy przez około 5 minut, a następnie przecedzamy i zostawiamy do ostygnięcia. Stosujemy w przypadkach biegunki. Pijemy po jedzeniu w 2-4 porcjach w ciągu dnia. Tego typu odwaru możemy stosować też w przewlekłych nieżytach i anginach do płukania gardła.

ODWAR Z LIŚCI. Do jego przygotowania potrzebujemy ok. 1 łyżki suszonych liści. Umieszczamy ją w naczyniu i zalewamy 1 szklanką wody, a następnie gotujemy przez około 5 minut Zostawiamy do ostygnięcia. Odwar z liści stosujemy w przypadkach biegunek. Dorosłym podajemy od 1/3 do 1/2 szklanki, dzieciom 1/2 łyżki, a niemowlętom po 1/2 łyżeczki w mleku. Istotne, by odwary podawać od początku biegunki. Tego typu odwar możemy pić przy zakażeniach układu moczowego po 1/3 do 1/2 szklanki 2-3 razy dziennie. Możemy też go używać do lewatyw przy walce z owsikami.

MIESZANKI. W leczeniu cukrzycy warto łączyć liści borówki czernicy ze strąkami fasoli, zielem rutwicy i liśćmi pokrzywy. Liście borówki wchodzą w skład mieszanki ziołowej przygoto­wywanej przez przemysł zielarski o nazwie DIABETOSAN. Są one też obecne w leku DIFRAREL - uszczelniającym naczynia włosowate (przede wszystkim siatkówki oczu).

Zbiór i konserwacja

Zbioru owoców powinniśmy dokonywać tuż przed całkowitym dojrzeniem, od ] do września. Wybierać powinniśmy jedynie te jędrne. Suszymy je w suszarni, a jeśli takiej nie posiadamy, w miejscu ocienionym w temperaturze do 40°C. Następnie dosuszamy w temperaturze 60°C.

Liście borówki czernicy zbieramy w okresie kwitnienia: w maju i czerwcu. Suszymy je rozkładając cienką warstwą w suszarniach (lub w miejscach ocienionych) w temperaturze do 35°C.

Substancje lecznicze

Owoce zawierają stosunkowo dużo garbników katechinowych, karotenoidy, antocyjany, kwasy organiczne, witaminy B2 i C oraz pektyny.

Również liście są bogate w garbniki, a także w flawonoidy, trójterpeny, kwasy organiczne oraz sole mineralne (najwięcej manganu). Ponadto w liściach występuje substancja podobna w działaniu do insuliny.